دوره و شماره: دوره 20، شماره 4 - شماره پیاپی 79، پاییز 1401، صفحه 143-204 (79) 

ممیزی تخصص ارتوپدی ، فوریت اصلاح آموزش دستیاری ارتوپدی

صفحه 143-146

https://doi.org/10.22034/ijos.2022.196103

عزیز احمدی

چکیده این مقاله یک بررسی مقایسهای بین وضعیت آموزش ارتوپدی در ایران و چند کشور دیگر است. برای این منظور برنامـۀ آمـوزش دسـتیاری
(Residency) کشورهای کانادا، انگلیس، روسیه، استرالیا، هند و عربستان سعودی را مورد بررسی قرار دادیـم. فاکتورهـای مـورد مقایسـه
عبارت بودند از: وجود کریکولوم (Curriculum) و تمکین به آن، پوشش اتندینگها ( Attendings) ،کتابچۀ یادداشت روزانه، ساعات کـار و
دوره آموزش. نتایج این بررسی نشانگر تفاوتهای فاحش بین شیوة آموزش ارتوپدی در ایران بـا کشـورهای دیگـر جهـان اسـت. در ایـران،
بنیان مستحکم آموزش رزیدنسی ارتوپدی در سالهای اولیه برگرفته از مرکز ارتوپدی برجستۀ آن زمان یعنی آکادمی ارتوپدی آمریکا بـود.
این مرکز و به تبع آن، سایر مراکز تربیت رزیدنسی ارتوپدی به تدریج دچار فروکاستیهایی شدند که در عمل سبب شده است متخصصـین
از پس خدمات ارتوپدی به جامعه برنیاینـد. عوامـل ایـن فروهشـتگی و فتـرت، نبـود کریکولـوم، عـدم پوشـش اتنـدینگها، عـدم نظـارت
سازمانهای مربوطه و وجود فلوشیپها (Fellowships ) در مراکز آموزش ارتوپدی بودند. تأثیر مخرب فلوشیپها بر آموزش ارتوپدی ایـران
انکارناپذیر بود. اهمیت دادن به نقش انجمن ارتوپدی، بورد ارتوپدی، نظارت نهادهای مربوطه و ب هخصوص اتنـدینگها راه برونرفـت از ایـن
بحران است. 

ستون فقرات

یافته های دموگرافیک و آنومالیهای همراه در بیماران کیفوز مادرزادی

صفحه 147-150

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.422953.1076

محمدرضا چهراسن، محمدرضا شاکری، فرشاد نیکوئی

چکیده کیفوزمادرزادی نوعی دفورمیتی ستون فقرات است که درنتیجه اختلال در ساخته‌شدن قسمت قدامی مهره‌ها در صفحهٔ ساژیتال در مراحل اولیه جنینی ایجادمی شود. اطلاعات مربوط به یافته های دموگرافیک و آنومالیهای همراه در این بیماران بر اساس هر منطقه و کشور میتواند در اتخاذ روش های درمانی مناسب تر در آن جامعه کمک کننده باشد.
روش کار
این مطالعه یک نوع مطالعه مقطعی گذشته‌نگر است که بر روی ۱۰۸ بیمار انجام‌شده است. در این مطالعه معیارهای دموگرافیک و رادیولوژیک در بیمارانی که به علت کایفوز مادرزادی در این بیمارستان جراحی‌شده بودند از قبیل سن، جنس،BMI، وجود آنومالی‌های قلبی، آنومالی‌های دستگاه ادراری تناسلی، آنومالی‌های نخاعی، تیپ کیفوز و زاویه Cobbs قبل و بعد از جراحی در پرونده بیماران جمع‌آوری وبررسی و تحلیل شد.
یافته ها
از بین این بیماران ۷۴ نفر در تیپ ۱ کایفوز مادرزادی قرار گرفتند، ۲۱ نفر در تیپ ۲ و ۱۳ نفر در تیپ ۳ قرار گرفتند که شامل ۶۹ بیمار زن (۶۳.۹%) و ۳۹ بیمار (۳۶.۱%) مرد بود. میانگین سنی بیماران در زمان بررسی و بروز علائم 6.5 سال و میانگین سنی در زمان انجام عمل جراحی، 16.5 بود. آنومالی قلبی در ۳۸ بیمار، آنومالی دستگاه ادراری تناسلی در ۱۴ بیمار و آنومالی نخاعی در ۳۹ بیمار وجود داشت.ابتلا به آنومالی قلبی با تیپ کیفوز مادرزادی ارتباط معنی‌دار آماری داشت؛ به این صورت که ابتلا به آنومالی قلبی در تیپ یک به‌طور معنی‌داری از دو تیپ دیگر بیشتر بود.
نتیجه گیری
با توجه به نتایج حاصل‌شده فراوانی تیپ یک بیشتر از بقیه موارد است که با مطالعات قبلی همسو است. میانگین سنی بیماران در زمان عمل جراحی، در تیپ سه کیفوز مادرزادی به‌طور معنی‌داری از دو تیپ دیگر کمتر بود که می‌تواند با سرعت پیشرفت بالای آن مرتبط باشد. آنومالی نخاعی، قلبی و دستگاه ادراری تناسلی به ترتیب فراوان‌ترین آنومالی‌های مشاهده‌شده در بیماران بودند.

پا و مچ پا

دقت رادیوگرافی های ساده بدون وزن گذاری درتعیین شکستگی های قسمت میانی پا در آسیب های لیسفرانک

صفحه 151-157

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.416718.1073

امیر رضا وثوقی، فرزاد فرخی، رهام برازجانی، زهرا شایان، سعید سلوکی موتاب، سید علی هاشمی

چکیده Background: Diagnosis of associated midfoot fractures in Lisfranc injuries is important for proper treatment. We aimed to describe frequency of different types of Lisfranc injuries in surgically treated cases and to find the accuracy of non-weight bearing radiographs to determine associated midfoot fractures.
Methods: In a retrospective study, preoperative non-weight bearing plain radiographs and CT studies of 118 surgically treated Lisfranc injuries were evaluated by 2 orthopedic surgeons. The sensitivity and specificity of fleck sign, fractures of metatarsal bases, cuneiforms, navicular, and cuboid were calculated.
Results: Among 118 patients with the mean age of 35.0±15.7 years, most were male (77.1%). The most common type was Myerson type B (44.1 %) followed by D2 (40.7%). Fractures of the second metatarsal base (87 patients, 73.7%), the fleck signs (85 patients, 72.0 %), and fractures of the third metatarsal base (65 patients, 55.0 %) were the three most frequent injuries. Oppositely, fractures of the fifth metatarsal base (5 patients, 4.3%), middle cuneiform (14 patients, 12.0%), and navicular (15 patients, 12.7%) were the three least common associated midfoot fractures. Plain radiographs could not show high sensitivity to distinguish associated midfoot fractures in Lisfranc injuries with the highest for the second metatarsal base fractures (78.2%). The maximum specificity was for fractures of the first metatarsal base (100%).
Conclusions: Non-weight bearing radiographs of the foot cannot detect all associated midfoot fractures particularly fleck sign. Therefore, preoperative CT scan is highly recommended.

هیپ

نتایج فیکساسیون شکستگی های آتیپیک فمور در بیماران بستری در بیمارستان رسول اکرم (ص) از سال 1392 تا 1399

صفحه 158-163

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.414614.1069

علی یگانه، امیر ابراهیم زاده بابکی، سپیده نجفی تربه بر

چکیده اهداف: شیوع شکستگی های آتیپیک فمور در جمعیت سالمند در سراسر جهان از جمله ایران در حال افزایش است. در صورت عدم درمان، این شکستگی ها می تواند منجر به ناتوانی و کاهش کیفیت زندگی بیماران شود.
این مطالعه با هدف بررسی نتایج جراحی در بیماران مبتلا به شکستگی های آتیپیک فمور انجام گردید.
روش کار: این مطالعه کیس سری در بیمارستان رسول اکرم (ص) بر روی بیماران مبتلا به شکستگی های آتیپیک فمور که از سال 1392 تا 1399 تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، انجام شد. اطلاعات دموگرافیک و بالینی شامل جنسیت، سن، محل شکستگی، نوع جراحی، عفونت و توانایی راه رفتن بعد از عمل جراحی و همچنین نمره هریس هیپ (HHS) و نمره (NRS) یک ماه و یک سال پس از جراحی جمع آوری گردید.
یافته ها: از بین 30 شرکت کننده در این مطالعه، 24 نفر (80%) زن بودند. میانگین سنی بیماران 11.03± 68.66 سال بود. از بیماران، 46.7 درصد تحت عمل جراحی پلاک، 26.7 درصد نیلینگ داخل مدولری و 26.7 درصد تحت عمل جراحی PFNA قرار گرفتند. پس از جراحی، 6 بیمار (20 درصد) توانایی راه رفتن را دوباره به دست آوردند، 20 نفر با عصا یا واکر راه رفتند و 4 نفر قادر به راه رفتن نبودند. امتیاز NRS بیماران پس از جراحی 1.2 ± 2.8 امتیاز کاهش یافت، در حالی که امتیاز هریس هیپ 9.13± 22.56 افزایش یافت (P value> 0.05). پس از جراحی، 13.3 درصد از بیماران دچار عفونت شدند. نوع جراحی تاثیر معنی داری بر عملکرد لگن یا درد بیماران پس از جراحی نداشت (P value> 0.05).
نتیجه‌گیری: میزان عوارض و عفونت‌های بعد از عمل در جراحی‌های شکستگی‌های آتیپیک فمور بیشتر از شکستگی‌های معمولی است و میزان تحرک و رضایت بعد از عمل این بیماران کمتر از حد معمول است.

بیومکانیک

تاثیر تمرینات کلیستنیکس بر ثبات مرکزی، قدرت عضلانی، تعادل و حس عمقی تنه نوجوانان پسر

صفحه 164-172

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.414241.1068

امین دولابی تلک آبادی، سمیه مومنی، فرزانه موثقی، زهرا همتی فارسانی

چکیده پیش‌زمینه: تمایل برای انجام فعالیت بدنی در اوایل نوجوانی کمتر می‌شود، لذا فعالیت‌‍ بدنی سازمان یافته در مدرسه نقش اساسی را در ارتقای سلامت و رشد جسمانی مناسب دانش‌آموزان ایفا می‌کند.
هدف : بررسی تاثیر هشت هفته تمرینات کلیستنیکس بر ثبات مرکزی، قدرت عضلانی، تعادل و حس عمقی نوجوانان پسر بود.
روش‌ها: 40 دانش آموز پسر 15 تا 18 ساله شهر زواره از بین داوطلبان به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه تمرینات کلیستنیکس (20 نفر) و کنترل (20 نفر) تقسیم شدند. گروه تمرین به مدت هشت هفته، هفته‌ای سه روز و به مدت 60 دقیقه تمرینات کلیستنیکس را انجام دادند. قبل و بعد از دوره تمرینی تعادل ایستا، ثبات مرکزی، قدرت عضلانی و حس عمقی آزمودنی‌‌ها به ترتیب با استفاده از آزمون‌ تعادل استوک، تست مک‌گیل، آزمون پرس سینه، پارویی و پرس پا و خطای بازسازی زاویه 45 درجه فلکشن تنه اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: نتایج آزمون t مستقل نشان داد، انجام هشت هفته تمرینات کلیستنیکس تاثیر معنی‌داری در افزایش تعادل ایستا (0001/0>p)، حس عمقی تنه (0001/0>p)، ثبات مرکزی در حالت خم کردن تنه (05/0>p) و قدرت عضلات در آزمون پارویی و پرس پا (05/0>p) داشته است.
نتیجه‌گیری: در مجموع یافته‌های تحقیق حاضر نشان داد که پس از انجام یک دوره 8 هفته‌ای تمرینات کلیستنیکس، حس عمقی، ثبات مرکزی در حالت خم شدن، قدرت عضلانی و تعادل ایستا در نوجوانان بهبود یافته، لذا این نوع تمرینات می‌تواند به عنوان یک جایگزین مناسب شیوه تمرینی در مدارس استفاده گردد

زانو

بررسی اسلوپ تیبیای خلفی در استئوتومی فوقانی تیبیا به روش MCL sparing در بیماران مبتلا به پای پرانتزی

صفحه 173-178

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.340851.1023

سروش نقدی، محمود کریمی مبارکه، امیررضا صادقی فر، محمد شیبانی، سلمان آذرسینا، پیمان محمدحسینی آذر

چکیده مقدمه: پای پرانتزی نوعی تغیر شکل و دفورمیتی زانو است که در این دفورمیتی محور مکانیکی معمولا به سمت قسمت مدیال مفصل زانو جا به جا می‌شود. و دفورمیتی اندام تحتانی بیمار به شکل کمان در می آید. یکی از بهترین تکنیک‌ها برای اصلاح پای پرانتزی، استئوتومی فوقانی تیبیا (HTO ) است که این روش می‌تواند برخی از شاخص‌ها مانند اسلوپ خلفی تیبیا (PTS ) و شاخص اینسال-سالواتی (ISI ) را تغیر دهد.
مواد و روش کار: مطالعه ما یک مطالعه مقطعی بود که بر روی بیماران مبتلا به پای پرانتزی قبل و بعد از برش مرحله ای استئوتومی فوقانی تیبیا انجام شد. روش بررسی اسلوپ خلفی تیبیا به این صورت بود که قبل و بعد از عمل تیبیا فوقانی به روش Step Cut- MCL sparing ، یک عکس رادیوگرافی ساده در نمای جانبی واقعی (True lateral) از زانوی بیماران مبتلا به پای پرانتزی گرفته شد.سپس زوایا مورد بررسی قرار میگرفت سطح معناداری P Value <0.05 در نظر گرفته شد.
نتایج: در این مطالعه 21 بیمار شامل 11 مرد و 10 زن شرکت داده شدند. میانگین سنی و انحراف معیار بیماران 36.19 ± 10.17 سال بود، میانگین زاویه PTS قبل از عمل 11.48 ± 1.94 و بعد از عمل 11.48 ± 2.15 درجه بود.
نتیجه گیری: در مطالعه حاضر میانگین زاویه PTS بعد از HTO مقداری افزایش یافته است ولی این افزایش، تفاوت آماری معنا‌داری را بین زن و مرد نشان نداده است. علاوه بر این، نتایج نشان داد که این افزایش میانگین زاویه PTS با سن و شاخص توده بدنی (BMI ) ارتباط معنا‌داری ندارد. در مطالعه حاضر شاخص ISI قبل و بعد از درمان تفاوت معناداری را نشان نداده است.

جنرال

شیوع پوکی استخوان در افراد مسن ترومایی در یک مرکز ترومای ثالثیه

صفحه 179-183

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.418644.1074

یوسف فلاح، محمدرضا گلبخش، بابک سیاوشی، پرهام طالبیان، محمد سلیمانی، سید حسین شفیعی

چکیده زمینه: پوکی استخوان که از ان به عنوان اپیدمی خاموش نام برده می شود یک اختلال اسکلتی همراه با کاهش تراکم استخوانی است. این اختلال اغلب علامتی ندارد ولی شایعترین نتیجه ان بروز شکستگی است. طبق نتایج گزارش شده شیوع این اختلال در ایران در مردان بالای4 درصد و درخانم ها بالای 7 درصد است در حالی که در سنین بالای 50 سال این امار افزایش قابل توجه دارد و در هردو جنس به بالای 10 درصدمی رسد. نظر به اهمیت این اختلال و لزوم پیش بینی شرایط جهت پیشگیری و درمان آن تصمیم گرفته شد تا در این مطالعه شیوع پوکی استخوان در افراد مسن ترومایی در یک مرکز تروما ثالثیه مورد بررسی قرار گیرد.
مواد و روش ها: در این مطالعه 113 بیمار بستری شده در اورژانس بیمارستان سینا مورد بررسی قرار گرفتند و تحت بررسی پوکی استخوان بوسیله BMDقرارگرفتند و همچنین یافته های دموگرافیک بیماران از طریق مصاحبه و استخراج از پرونده های بیمارستانی ثبت شد و درنهایت تحت انالیز اماری قرار گرفت.
یافته ها: میانگین سنی بیماران مورد بررسی 8/75 سال بود و 3/67 درصد در گروه بالای 70 سال قرارداشتند . 2/44 درصد جمعیت مورد مطالعه خانم ها و 8/57 درصد جمعیت اقایان بودند. 31 نفر (4/27 درصد) از بیماران سابقه قبلی شکستگی داشتند. مصرف الکل و سیگار به ترتیب در 5/3 و 9/31 درصد موارد گزارش شد. بعلاوه 6 بیمار (3/5 درصد) سابقه مصرف داروهای موثر بر تراکم استخوان داشتند که در کلیه موارد از گروه کورتیکواستروئیدها بودند.
شکستگی فعلی بیماران در 61 مورد (54 درصد) در اندام تحتانی و در 52 مورد (46 درصد) در اندام فوقانی بود. در مجموع 76 بیمار (3/67 درصد) پوکی استخوان داشتند
نتیجه گیری: دراین مطالعه مشخص گردید که در حدود دوسوم از بیمارانی که در سنین سالمندی دچار شکستگیهای اندام میشوند مبتلا به پوکی استخوان هستند

پاتولوژی

مطالعه تطبیقی اثربخشی عصارة هیدروالکلی گل سرخ، دگزامتازون و ویتامین E در بهبود آسیبهای حاد تاندون آشیل در موش صحرایی

صفحه 184-192

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.404795.1063

مسعود زارع، مصطفی نوربخش، عبدالرسول نامجو، فرناز سادات صمصام شریعت، رضا مرادی

چکیده هدف از بررسی: تاندونوپاتی که به آن تاندونیت نیز می‌گویند، یک مشکل رایج اسکلتی عضلانی است. ترمیم تاندون به دلیل سرعت متابولیسم پایین و عروق ضعیف پایین‌تر از حد طبیعی است. گل سرخ دارای اثرات ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و شفابخش است. این مطالعه باهدف بررسی اثرات گل سرخ بر آسیب تاندون آشیل با استفاده از ارزیابی هیستوپاتولوژی و بیوشیمیایی انجام شد.

روش کار: عصاره هیدروالکی گل سرخ (با دوز های 250، 500، 1000 میلی گرم بر کیلوگرم) به‌صورت داخل صفاقی تجویز شد. در گروه‌های مرجع از دگزامتازون و ویتامین E استفاده شد. تاندون آشیل آسیب دید و عصاره به مدت ۲۰ روز تجویز شد. ارزیابی هیستوپاتولوژیک و فعالیت آنتی‌اکسیدانی با سطح سرمی مالون دی آلدئید و سنجش قدرت آنتی‌اکسیدانی کاهش‌دهنده آهن در روزهای ۱۰ و ۲۰ تعیین شد.

نتیجه: دوزهای مختلف عصاره هیدروالکی گل سرخ، به‌ویژه ۱۰۰۰ میلی‌گرم، باعث بهبود شدت التهاب، رگ‌زایی، فیبروپلازی و بازسازی کامل تاندون در روزهای ۱۰ و ۲۰ پس از آسیب شد و همچنین باعث کاهش پراکسیداسیون اسیدهای چرب غیراشباع و افزایش ظرفیت کل سرم بر روی آنتی‌اکسیدان روز بیستم شد.

نتیجه‌گیری: پس از بررسی کامل، می‌توان نتیجه گرفت که عصاره هیدروالکی گل سرخ یک عامل ضدالتهابی و مسکن مؤثر برای پیشگیری و درمان تاندونیت است. علاوه بر این، آن را بی‌خطر و قابل‌تحمل می‌دانند، و آن را به گزینه‌ای امیدوارکننده برای کسانی که به دنبال رهایی از علائم تاندونیت هستند تبدیل می‌کند.

مفاصل

مقایسه تأثیر ارتز مچ پا-پایی مفصل دار با و بدون لبۀ خارجی بر درد، عملکرد و جا به جایی مرکز فشار در استئوآرتریت کمپارتمان داخلی زانو

صفحه 193-200

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.419854.1075

زیبا علیزاده، روشنک بقایی، اکبر بیگلریان

چکیده مقدمه: بیماری استئوآرتریت به علت دردی که ایجاد می کند اغلب سبب ناتوانی می شود و کیفیت زندگی فرد را متاثر می سازد. بنابراین هدف از انجام این مطالعه بررسی تاثیر ارتز مچ پا-پایی با و بدون لبه خارجی بر درد، عملکرد و جا به جایی مرکز فشار در بیماران مبتلا به استئوآرتریت کمپارتمان داخلی زانو است.
روش کار : روش پژوهش شبه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون بود. این مطالعه بر روی 13 بیمار مبتلا به استئوآرتریت داخلی زانو در محدوده سنی 40 تا 75 سال به صورت نمونه گیری در دسترس انجام شد. اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه وومک تکمیل شد و با کمک دستگاه صفحه نیرو کیستلر میزان جا به جایی مرکز فشار درصفحه داخلی-خارجی در سه وضعیت پا برهنه، ارتز مچ پا-پایی با لبه خارجی و ارتز مچ پا-پایی بدون لبه خارجی ثبت شد. داده های بدست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. به این منظور از آزمون تی زوجی و مدل سازی استفاده شد.
نتایج: 13 بیمار شرکت کننده در این مطالعه در سه وضعیت مورد بررسی قرار گرفتند و درد بیماران در وضعیت استفاده از ارتز با لبه خارجی کاهش قابل ملاحظه ای داشت (p=0.006)، عملکرد بیماران در وضعیت استفاده از ارتز با لبه خارجی بهتر بود (p=0.003) ولی جا به جایی مرکز فشار در حالت استفاده از ارتز بدون لبه کاهش قابل ملاحظه ای داشت (0.03p=).
نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد که استفاده از ارتز با لبه خارجی در بهبود میزان درد و عملکرد موثر بود ولی استفاده از ارتز بدون لبه منجر به کاهش جا به جایی مرکز فشار در صفحه داخلی-خارجی شد. بنابراین احتمالا باعث کاهش میزان گشتاور اداکشن زانو خواهد شد.