دوره و شماره: دوره 23، شماره 2، بهار 1404 
ارتوپدی

بررسی مقایسه‌ای اثربخشی شاک‌ویو تراپی و درمان طبی در مدیریت بیماران مبتلا به فاشئیت پلانتار در یک بیمارستان آموزشی

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.539558.1139

امید الهی فر ، محسن فتحی، پریسا دهقانی فیروزآبادی، علی ترکمان

چکیده چکیده
مقدمه : فاشئیت پلانتار یکی از شایع‌ترین اختلالات اسکلتی-عضلانی بوده که با درد پاشنه و محدودیت عملکرد همراه است. با توجه به نتایج متناقض مطالعات پیشین در زمینه اثربخشی درمان‌های طبی و غیرتهاجمی، مطالعه حاضر با هدف مقایسه تأثیر شاک‌ویو تراپی و درمان طبی بر شدت درد، عملکرد بیماران و عوارض درمانی طراحی شد.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه کوهورت آینده‌نگر، ۸۰ بیمار مبتلا به فاشئیت پلانتار به‌صورت در دسترس از کلینیکی اموزشیدر یک دوره ۲ ساله  انتخاب شده و پس از کسب رضایت ‌نامه، به دو گروه درمان طبی و شاک‌ویو تراپی تخصیص یافتند. شاک‌ویو تراپی با دستگاه Dornier Epos Ultra و درمان طبی شامل کشش فاشیای کف پا، ماساژ یخ و داروی NSAID انجام شد. شاخص‌های درد و عملکرد در هفته دوازدهم و یک سال پس از مداخله، با استفاده از مقیاس VAS و Roles and Maudsley ارزیابی شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام گرفت.
یافته‌ها: کاهش امتیاز VAS و بهبود عملکرد براساس Roles and Maudsley در گروه شاک‌ویو تراپی به‌طور معنی‌داری بیش از گروه درمان طبی بود (P<0.05). تفاوت معنی‌داری در توزیع سنی و جنسیتی دو گروه مشاهده نشد. میزان بروز عوارض جانبی در هر دو گروه از نظر آماری متفاوت نبود و تمامی عوارض ثبت‌شده گذرا بودند.
نتیجه‌گیری: شاک‌ویو تراپی در کنترل درد و بهبود عملکرد بیماران مبتلا به فاشئیت پلانتار، اثربخشی پایدار و بالاتری نسبت به درمان طبی دارد و با ایمنی قابل قبول می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای مؤثر در مدیریت این بیماران مورد استفاده قرار گیرد.
چکیده
مقدمه : فاشئیت پلانتار یکی از شایع‌ترین اختلالات اسکلتی-عضلانی بوده که با درد پاشنه و محدودیت عملکرد همراه است. با توجه به نتایج متناقض مطالعات پیشین در زمینه اثربخشی درمان‌های طبی و غیرتهاجمی، مطالعه حاضر با هدف مقایسه تأثیر شاک‌ویو تراپی و درمان طبی بر شدت درد، عملکرد بیماران و عوارض درمانی طراحی شد.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه کوهورت آینده‌نگر، ۸۰ بیمار مبتلا به فاشئیت پلانتار به‌صورت در دسترس از کلینیکی اموزشیدر یک دوره ۲ ساله  انتخاب شده و پس از کسب رضایت ‌نامه، به دو گروه درمان طبی و شاک‌ویو تراپی تخصیص یافتند. شاک‌ویو تراپی با دستگاه Dornier Epos Ultra و درمان طبی شامل کشش فاشیای کف پا، ماساژ یخ و داروی NSAID انجام شد. شاخص‌های درد و عملکرد در هفته دوازدهم و یک سال پس از مداخله، با استفاده از مقیاس VAS و Roles and Maudsley ارزیابی شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام گرفت.
یافته‌ها: کاهش امتیاز VAS و بهبود عملکرد براساس Roles and Maudsley در گروه شاک‌ویو تراپی به‌طور معنی‌داری بیش از گروه درمان طبی بود (P<0.05). تفاوت معنی‌داری در توزیع سنی و جنسیتی دو گروه مشاهده نشد. میزان بروز عوارض جانبی در هر دو گروه از نظر آماری متفاوت نبود و تمامی عوارض ثبت‌شده گذرا بودند.
نتیجه‌گیری: شاک‌ویو تراپی در کنترل درد و بهبود عملکرد بیماران مبتلا به فاشئیت پلانتار، اثربخشی پایدار و بالاتری نسبت به درمان طبی دارد و با ایمنی قابل قبول می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای مؤثر در مدیریت این بیماران مورد استفاده قرار گیرد.

دامپزشکی

ارزیابی اثرات استفاده از پودر کیتوزان بر ترمیم استخوان در مدل موش صحرائی: ارزیابی رادیولوژیکی و هیستوپاتولوژیکی

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.550195.1175

فاطمه حیدری، امین بیغم صادق، احمد عریان، عبدالحمید میمندی پاریزی، علیرضا شیخ زاده، سید علی افضلی، مریم عسگری

چکیده 1.02"




 











1.02"




 



چکیده
 مقدمه: درمان بهینه شکستگی‌های پیچیده و نقایص بزرگ استخوانی موضوع مهم حل‌نشده‌ای در ارتوپدی و تخصص‌های مرتبط با آن است. راهکار درمانی استاندارد برای تقویت بازسازی استخوان برای نقیصه‌های کوچک‌تر از 5 سانتی‌متر، پیوند مستقیم استخوان است. هدف از این مطالعه بررسی رادیولوژیک و هیستوپاتولوژیک تأثیر استفاده پودر کیتوزان بر ترمیم استخوان در مدل موش صحرائی است تا با مطالعه روند بهبود و جوش خوردن استخوان، مزایا و معایب این روش معرفی گردد و بتوان در آینده داربست‌هایی با استحکام کافی برای درمان شکستگی‌های این‌چنینی معرفی کرد.
مواد و روش ها: تعداد 15 موش صحرائی نر در یک محدوده سنی و وزنی انتخاب شدند و به 3 گروه پنج تایی تقسیم شدند. در تمام موش‌ها 3 میلی متر از متافیز استخوان رادیوس برداشته شد. در گروه اول، محل نقیصه، صرفا بخیه زده ‌شد. در گروه دوم محل نقیصه با اتوگرافت استخوانی جایگزین ‌شد و پوست بخیه زده ‌شد. محل نقیصه در گروه سوم با پودرکیتوزان پر ‌شد. در ادامه در هفته چهارم و هشتم پس از عمل، از محل جراحی عکس رادیوگرافی تهیه ‌شد و بعد از نگهداری از موش‌ها در پایان هفته ی هشتم (روز 56)، به روش انسانی معدوم سازی ‌شدند و برای بررسی های هیستوپاتولوژیکی، نمونه برداری صورت ‌گرفت.
نتایج و بحث: یافته‌های رادیوگرافی و هیستوپاتولوژیکی بهبود قابل‌توجهی در کیفیت و کمیت استخوان تازه بازسازی‌شده در گروه‌های تحت درمان با کیتوزان را در مقایسه با گروه‌ درمان‌نشده نشان دادند.
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان می‌دهد که اثر بازسازی استخوان ناشی از تحریک مکانیکی بافت استخوانی توسط کیتوزان افزایش می‌یابد.

شانه و آرنج

ارزیابی عوامل سرولوژیکی و ارتباط آنها با امتیاز ثابت شانه در بیماران شانه یخ زده

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.521020.1134

علیرضا روحانی، اصغر علمی، حسام دانش، مسعود پریش، محسن دشتی، هادی حامدفر، شهاب مهدی پور

چکیده چکیده
هدف: شانه یخ زده یک بیماری دردناک و ناتوان کننده است که 2 تا 5 درصد از جمعیت عمومی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و با درد قابل توجه شانه و کاهش تحرک مشخص می‌شود که منجر به از دست دادن حرکات غیرفعال و فعال می‌شود. این یک مطالعه مقطعی برای ارزیابی عوامل سرولوژیکی در این بیماران و ارتباط آنها با امتیاز ثابت شانه (CSS) است که ممکن است از نظر تشخیصی مفید باشد.
 
طراحی: مطالعه کوهورت.
مکان: کلینیک ارتوپدی یک بیمارستان ارجاعی سطح سوم.
مواد و روش‌ها: موارد شانه یخ زده (کپسولیت چسبنده) که ظرف 4 ماه از بیماری مراجعه کرده بودند، برای مطالعه در نظر گرفته شدند (نمونه ارجاع شده). معیارهای تشخیصی برای کپسول‌های چسبنده شامل موارد زیر بود: ۱) شانه محدود و دردناک به مدت حداقل ۴ هفته، ۲) درد شدید شانه که در زندگی روزمره یا عملکرد کاری اختلال ایجاد می‌کرد، ۳) درد شبانه، ۴) محدودیت دردناک در بالا بردن فعال و غیرفعال شانه به کمتر از ۱۰۰ درجه، و ۵) محدودیت حداقل ۵۰٪ در چرخش خارجی. پس از ارزیابی‌های بالینی اولیه، یک سری آزمایش خون خاص درخواست شد و دامنه حرکتی شانه و نمرات آنها ثبت شد. میانگین سطح قند خون ناشتا (FBS)، میزان رسوب گلبول قرمز (ESR) و پروتئین واکنشی C (CRP) و سطح CRP مرتبط با نمره ثابت شانه (CSS) ثبت شد.
نتایج: پنجاه بیمار مبتلا به شانه یخ‌زده که در یک دوره یکساله به کلینیک ارتوپدی یک بیمارستان نهادی سطح سوم مراجعه کرده بودند، وارد مطالعه شدند. در مجموع ۲۹ بیمار مبتلا به کپسولیت چسبنده به این مطالعه اختصاص داده شدند که ۲۲ نفر از آنها زن (۷۶٪) و ۷ نفر مرد (۲۴٪) بودند. میانگین سطح قند خون ناشتا (FBS)، سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR) و پروتئین واکنشی C (CRP) به ترتیب ۱۰۰.۶۱ ± ۱۷.۲۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر، ۱۶.۸۹ ± ۱۳.۱۴ میلی‌متر در ساعت و ۲.۸۵ ± ۶.۸۸ میلی‌گرم در لیتر بود. سطح CRP با نمره ثابت شانه (CSS) ارتباط معکوس داشت.
نتیجه‌گیری: سطح سرمی CRP ممکن است یک نشانگر زیستی قابل اعتماد برای پیش‌بینی وضعیت کیفی درد و دامنه حرکتی در بیماران مبتلا به کپسولیت چسبنده باشد.
 
 

زانو

بررسی نتایج درمان جراحی شکستگی کشکک زانو

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.525690.1133

سلمان غفاری، امیرحسین عزیزپور، ابوالفضل غدیری

چکیده چکیده:
زمینه و هدف:  کشکک، بزرگ‌ترین استخوان سزاموئید بدن، در اکستانسیون زانو نقش کلیدی دارد و به عنوان یک عایق در برابر آسیب‌ها عمل می‌کند. شکستگی کشکک حدود یک درصد از شکستگی های بدن را تشکیل می دهد. هدف این مطالعه بررسی نتایج جراحی شکستگی کشکک و عوامل مؤثر بر آن در یک بازه زمانی ده ساله است، با توجه به اینکه شکستگی کشکک تنها حدود یک درصد از کل شکستگی‌های بدن را تشکیل می‌دهد.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی-همبستگی، بیماران بر اساس زمان پس از جراحی به دو گروه زیر ۵ سال و بالای ۵ سال تقسیم شدند. عملکرد زانو، درد و دامنه حرکتی با شاخص‌های استاندارد ارزیابی شد.
یافته‌ها: از ۵۳ بیمار (میانگین سنی ۶۰.۴۵ ± ۱۶ سال؛ ۹۰.۶٪ مرد)، ۶۲.۳٪ پیگیری زیر ۵ سال و ۳۷.۷٪ بالای ۵ سال داشتند. ارتباط معناداری بین عوارض درمانی و آرتروز مشاهده شد ( p < 0.05). عملکرد زانو در بیماران بدون عارضه به‌طور معناداری بهتر و درد آن‌ها کمتر بود ( p < 0.05).
نتیجه‌گیری:  این مطالعه نشان‌دهنده اثربخشی و نتایج بالینی مثبت انواع جراحی شکستگی کشکک به عنوان یک روش درمان مناسب در پیگیری میان‌مدت است. با وجود نسبت محدود بیماران نیازمند جراحی مجدد به دلیل عوارض جزئی، نتایج مثبتی در این تحقیق گزارش شد.

ستون فقرات

بررسی 5 ساله تغییرات CBC بعد از اعمال جراحی اسکولیوز

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.534846.1136

محمدرضا هاشمی اقدم، حسام دانش، مسعود پریش، سیاوش یوسف زارع، حجت حسین پور فیضی

چکیده مقدمه: اسکولیوز، یکی از شایع‌ترین دفورمیتی‌های ستون فقرات است که در موارد شدید نیازمند جراحی‌های گسترده می‌باشد. این نوع جراحی‌ها معمولاً با خونریزی بالا و نیاز به ترانسفوزیون خون همراه هستند . این مطالعه با هدف بررسی تغییرات شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC) در بیماران کاندید جراحی اصلاح اسکولیوز در یک بازه زمانی پنج‌ساله در مراکز درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد.
مواد و روش کار: در این مطالعه گذشته‌نگر، داده‌های ۷۰ بیمار که بین سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۹ تحت عمل جراحی اسکولیوز قرار گرفتند، مورد تحلیل قرار گرفت. اطلاعات دموگرافیک، شاخص توده بدنی، وضعیت همودینامیک، مدت زمان جراحی، میزان خونریزی و جزئیات ترانسفوزیون خون در حین و بعد از جراحی ثبت شد. متغیرهای CBC پیش از عمل و در پنج روز پس از آن بررسی شدند.
یافته ها : میانگین سنی نمونه مورد بررسی 18.43± 24 سال بود. نتایج نشان داد که وزن بالا (p = 0.007)، شاخص توده بدنی پایین (p = 0.033) و مدت زمان بالای جراحی (p = 0.007) با افزایش میزان ترانسفوزیون خون حین عمل مرتبط بودند. همچنین، بررسی آماری روند متغیرهای CBC حاکی از کاهش معنادار RBC، PLT، HB و HCT تا روز پنچم پس از عمل بود. در مقابل، WBC یک روز پس از جراحی افزایش معنادار داشته و سپس روند کاهشی پیدا کرد.
نتیجه گیری: این نتایج بر ضرورت پیش‌بینی دقیق خونریزی و مدیریت بهینه ترانسفوزیون خون در جراحی اسکولیوز تأکید دارند. با توجه به اینکه کاهش هموگلوبین پس از جراحی در اکثر موارد خود اصلاح‌شونده است، توصیه می‌شود از ترانسفوزیون غیرضروری اجتناب گردد. همچنین، در بیمارانی با شاخص‌های خطر بالا، اقدامات پیشگیرانه قبل از عمل می‌تواند در کاهش عوارض کمک‌کننده باشد. مطالعه حاضر می‌تواند مبنای طراحی پروتکل‌های مراقبتی دقیق‌تر در جراحی اسکولیوز قرار گیرد.

زانو

تراکینگ پتلا در تعویض کامل مفصل زانو (مقاله مروری)

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.492612.1119

حسین احمدزاده، محمد رستگار، محمد مهدی کرمی، عبدالسلام رزاقی، سید محمدجواد مرتضوی

چکیده یکی از عوارض شایع پس از جراحی تعویض کامل مفصل زانو، درد و بی‌ثباتی در مفصل پاتلوفمورال است که به‌طور قابل‌توجهی کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. آمارها نشان می‌دهند که ۸ تا ۱۲ درصد از جراحی‌های بازنگری تعویض مفصل زانو، به دلیل مشکلات مربوط به مفصل پاتلوفمورال انجام می‌شوند. یکی از نگرانی‌های مهم در حین جراحی، عدم ردیابی مناسب کشکک (Patellar Maltracking) است که به‌طور مکرر مشاهده می‌شود. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که کشکک (پاتلا) در مسیر حرکتی طبیعی خود حرکت نکند و این امر منجر به بروز مشکلات عملکردی و درد می‌شود. روش‌های مختلفی برای ارزیابی و اصلاح عدم ردیابی کشکک معرفی شده‌اند. این مقاله مروری، به‌طور جامع به جنبه‌های مختلف این مشکل می‌پردازد، از جمله: تعریف عدم ردیابی پاتلوفمورال -عوامل مؤثر بر ردیابی کشکک -ارزیابی حین جراحی ردیابی کشکک- تکنیک‌ها و ابزارهای عملی برای بررسی آن-مفهوم ردیابی ایده‌آل کشکک -هدف‌گذاری برای تراز بهینه حرکات کشکک و روش‌های جراحی برای اصلاح عدم ردیابی کشکک هدف این مقاله، ارائه نگاهی جامع به اهمیت اصلاح مناسب ردیابی کشکک جهت بهبود نتایج جراحی و افزایش رضایت بیماران است.

هیپ

بازسازی تخریب گسترده دیواره استابولوم همراه با پروتروژن کمپاننت استابولار پس از تعویض کامل مفصل ران (گزارش موردی)

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.541505.1140

علیرضا صادقپور، مجید بنی محمد، اصغر علمی، امیررضا یوسفی جناقرد، محمد علی جعفری زارع

چکیده چکیده: تخریب شدید استخوان استابولوم پس از تعویض کامل مفصل ران (THA)، یک چالش بازسازی استخوانی پیچیده محسوب می‌شود. سیستم‌های طبقه‌بندی رایج مانند Paprosky، ممکن است در موارد شدید به‌خوبی نتوانند شکل و وسعت نقص را توصیف کنند. همچنین، استراتژی‌های قبلی برای جراحی رویژن، در چنین مواردی اغلب ناکارآمد و غیرایمن هستند. بیمار آقای ۷۱ ساله بود که چهار سال پس تعویض اولیه مفصل ران چپ، با درد و ناپایداری مفصل مذکور مراجعه کرده بود. تصویربرداری‌ها یک نقص وسیع در استابولوم همراه با استئولیز شدید در محل پروتز نشان دادند که شامل از بین رفتن کامل کالمن خلفی، دیواره داخلی، دیواره خلفی، لبه تحتانی و ایسکیوم بود و فقط کالمن و دیواره قدامی سالم مانده بود. کاپ استابولار نیز به داخل لگن نفوذ و به سمت مثانه مهاجرت کرده و همچنین جابه‌جایی سنترال داشت. یک عمل جراحی بازسازی پیچیده دو مرحله‌ای انجام شد که شامل بالا بردن مرکز مفصل ران (Hip Center) به جبران کوتاهی اندام به وسیله ی افزایش طول استم فمور توسط پروتز لانگ استم بود.. پس از جراحی دو مرحله‌ای ریویژن، بیمار دچار دررفتگی پروتز شد که نیاز به جراحی سوم داشت. در این جراحی، یک کاپ Bipolar به‌صورت دستی، با سرمتّه های آهنی، سوراخ شد تا امکان عبور سیمان استخوانی از طریق سوراخ‌ها برای فیکساسیون بهتر فراهم گردد. همچنین، از سیمان استخوانی بر روی سر پیچ‌هایی که بالای کاپ قرار داده شده بودند استفاده شد تا داربستی جهت پایداری بیشتر ایمپلنت ایجاد کند و خطر دررفتگی کاهش یابد. این مورد بالقوه می تواند نشاندهنده‌ی یک زیرگروه جدید از نقص استخوانی استابولوم باشد که در طبقه‌بندی‌های فعلی گنجانده نشده است. این مورد نشان‌دهنده نیاز به به‌روزرسانی سیستم‌های طبقه‌بندی برای پوشش الگوهای غیرمعمول نقص استابولوم است و یک تکنیک تثبیت نوین را معرفی می‌کند که می‌تواند نتایج درمانی را در جراحی‌های ریویژن مفصل ران با تخریب وسیع استخوان بهبود بخشد.

ارتوپدی

مروری بر تأثیر مواد مخدر اینتراتکال بر تغییرات همودینامیک و کیفیت بی‌حسی نخاعی در جراحی‌های فمور

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.543405.1143

نازلی کرمی، ابراهیم حسنی، علیرضا ماهوری، احمدرضا افشار

چکیده مواد مخدر اینتراتکال، مانند مورفین و فنتانیل، به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان مکمل‌های بی‌حسی نخاعی استفاده می‌شوند و کیفیت تسکین درد را در طول و پس از عمل جراحی بهبود می‌بخشند. این مرور به بررسی مکانیسم‌ها، مزایا و عوارض ناشی از استفاده از این مواد مخدر، به‌ویژه در زمینه جراحی استخوان ران می‌پردازد. فارماکوکینتیک این عوامل، شامل توزیع سریع آن‌ها در مایع مغزی-نخاعی و اتصال به گیرنده‌های نخاعی، به مدیریت مؤثر درد کمک می‌کند، اما در عین حال خطراتی نظیر مهار تنفسی و احتباس ادراری را به همراه دارد. علاوه بر این، اثر تغییرات همودینامیک در جراحی استخوان ران مورد بررسی قرار گرفته است و بر اهمیت تنظیم دقیق رژیم‌های بی‌حسی و پایش دقیق پس از عمل برای کاهش عوارض تأکید می‌شود. شواهد نشان می‌دهد که مواد مخدر اینتراتکال ممکن است میزان هذیان پس از عمل و مصرف مواد مخدر در بیماران مسن را کاهش دهند، اگرچه تحقیقات بیشتری برای اثبات اثربخشی آن‌ها در زمینه‌های مختلف جراحی ضروری است. این مرور بر لزوم تحقیقات مداوم در مورد کنترل درد چندجانبه  با استفاده از مواد مخدر اینتراتکال برای بهبود پیش آگهی بیماران و اطمینان از ایمنی در بی‌حسی های نخاعی  با این ترکیبات تأکید دارد.