دوره و شماره: دوره 22، شماره 4، زمستان 1403 
ستون فقرات

بررسی علل جراحی مجدد در بیماران با جراحی قبلی ستون فقرات کمری

صفحه 173-181

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.546091.1152

محمد کاظم امامی میبدی، سید سعید دریاباری، محسن مطلبی، محمد قلم فرسا، علیرضا شاکری صفت، امیرحسین غزاله، حمیدرضا حصاری کیا

چکیده چکیده: مقدمه: بیماری های ستون فقرات از شایع‌ترین علل مراجعه به کلینیک‌های ارتوپدی و از علل فراگیر جراحی‌های ارتوپدی است. جراحی ستون فقرات در کاهش درد و بهبود عملکرد در بیماران با شرایط خاص آرتروز مفید است. این مطالعه به بررسی علل جراحی مجدد در بیماران با جراحی قبلی ستون فقرات پرداخته شده است. مواد و روشها: در مطالعه کوهورت گذشته‌نگر حاضر، تعداد 40 نفر از افراد مراجعه‌کننده به یک واحد آموزشی که تحت جراحی ستون فقرات قرار گرفته بودند و در زمان مراجعه بر اساس معیارهای تشخیصی و بالینی نیازمند عمل مجدد بودند، بررسی شدند. بیماران به‌صورت در دسترس انتخاب شدند اطلاعات دموگرافیک (شامل سن، جنسیت، بیماری زمینه‌ای و Body mass index (BMI)) توسط فرم جمع‌آوری اطلاعات از پرونده‌های بیماران جمع‌آوری شد. به‌علاوه، تشخیص بیماری ستون فقرات، نوع جراحی قبلی، تعداد فیوژنها، سابقه تعداد عمل جراحی ستون فقرات، طبقه‌بندی Roussouly و T-score و هم‌چنین مقادیر پارامترهای رادیوگرافیک شامل sagittal vertical angle (SVA)، pelvic incidence (PI)، lumbar lordosis (LL)،sacral slope (SS) و pelvic tilt (PT) وارد چک‌لیست شدند. نتایج و بحث: شایع‌ترین علت جراحی ستون فقرات، تنگی کانال بود که در 37 بیمار وجود داشت. در مورد نوع عمل جراحی، شایع‌ترین جراحی دیسککتومی و فیوژن بود که به ترتیب در 30 بیمار (75 درصد) و 27 بیمار (5/67 درصد) انجام شده بود. بر اساس طبقه‌بندی Roussouly، 30 بیمار (75 درصد) 35 SS< درجه و 10 بیمار (25 درصد) SS>35 درجه داشتند. میانگین BMI بیماران 6/2±28/28 کیلوگرم بر مترمربع بود میانگین T-score در دانسیتومتری استخوان 06/1±8/1- بود. میانگین اندازه SVA برابر 19/2±12/7 سانتی‌متر، میانگین زاویه PI برابر 80/10±12/52 درجه، میانگین زاویه LL برابر 56/15±42/23 درجه، میانگین اندازه اختلاف زوایای PI و LL برابر 30/15±25/29 درجه، میانگین زاویه SS برابر 69/10±85/27 درجه و میانگین زاویه PT برابر 62/7±82/23درجه بود. اندازه SVA در 35 بیمار (5/87درصد) غیرنرمال بود، اندازه PI در 14 بیمار (35 درصد)، اختلاف PI و LL در 35 بیمار (5/87 درصد)، اندازه SS در 34 بیمار (85 درصد) و اندازه PT در 29 بیمار (5/72درصد) غیرنرمال بود. اختلاف معناداری در SVA، PI، اختلاف PI و LL، SS و PT بین گروه‌های نرمال و غیرنرمال وجود داشت (001/0 P-value<). سن بالا، سابقه بیماری‌های همراه، BMI بالا و ابتلا به استئوپنی و استیوپروز و هم‌چنین فاکتورهای حین عمل مثل عدم ‌اصلاح لوردوز کمری و sagittal balance و اصلاح زوایا در عمل جراحی موجب افزایش ریسک شکست در عمل جراحی و نیاز به عمل جراحی مجدد گردید. نتیجه‌گیری: استئوپنی و استیوپروز و عدم اصلاح لور دوز کمری و برقرار نشدن sagittal balance و یا اصلاح زوایا در عمل جراحی می‌توانند باعث نیاز به عمل مجدد بشوند.

ارتوپدی

بررسی مقایسه‌ای دو روش مولکولی و کشت جهت تشخیص عوامل میکروبی در بیماران مبتلا به استئومیلیت و آرتریت سپتیک

صفحه 182-186

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.546299.1153

حسین عبدالهی، محمد کاظم امامی میبدی، شهرام شیروانی بروجنی، مرتضی ایزدی، مرتضی حسینی، سجاد محمدنبی

چکیده مقدمه: عفونت از مشکلات شایع ارتوپدی، به ویژه پس از تعویض زانو است. یکی از بزرگ‌ترین خطرات پس از عمل، عفونت می‌باشد. در بیماران تصادفی یا مجروح با زخم‌های باز، عفونت از عوارض خطرناک محسوب می‌شود و نیازمند درمان طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیکی و بستری در بیمارستان است. در بسیاری از موارد، جراحی اصلاح پروتز برای جایگزینی مفصل و دبریدمان مکرر در استئومیلیت ضروری می‌شود که این امر منجر به آسیب‌های جدی و ناتوانی بیماران می‌گردد. با توجه به مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها توسط بیماران و نتایج منفی تست کشت در عفونت‌های مفصلی، این مطالعه به مقایسه دو روش مولکولی و کشت برای تشخیص عوامل میکروبی در بیماران مبتلا به استئومیلیت و آرتریت سپتیک پرداخته است. مواد و روشها: در این مطالعه تحلیلی مقطعی، 100 نمونه از بیماران مبتلا به عفونت مفصلی و استئومیلیت در یک بیمارستان با دو روش کشت میکروبی و PCR بررسی شدند. داده‌های دموگرافیک (سن و جنس)، بیماری‌های زمینه‌ای و علائم بالینی مانند تب، لرز، تورم، ترشح، درد و محدودیت حرکتی از پرونده بیماران استخراج گردید. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS22 انجام شد. نتایج و بحث: از 100 نمونه، 80 مورد در PCR و 55 مورد در کشت میکروبی مثبت بودند. 20% نمونه‌ها در PCR و 45% در کشت منفی گزارش شدند. اختلاف معناداری بین دو روش از نظر درصد مثبت/منفی بودن مشاهده شد (04/0> P). نتیجه‌گیری: روش مولکولی (PCR) در مقایسه با کشت، سریع‌تر و دقیق‌تر بوده و می‌تواند به درمان زودهنگام بیماران کمک کند.

هیپ

تأثیر جراحی تعویض کامل مفصل لگن بر تغییرات بالینی و رادیولوژیک راستای ساژیتال ستون فقرات(یک مطالعه گذشته‌نگر)

صفحه 187-191

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.548593.1172

حمیدرضا حصاری کیا، عباس حسین پور آذری، سید مهدی حسینی امیرآبادی، مهدی عباس زاده، محسن مطلبی، امیرحسین غزاله، محمد قلم فرسا، علیرضا شاکری صفت، محمدکاظم امامی میبدی

چکیده مقدمه: استئوآرتریت مفصل لگن یک بیماری شایع است که ۱۰-۱۵٪ از افراد بالای ۶۰ سال را تحت تأثیر قرار می‌دهد و موجب درد و ناراحتی شدید می‌شود. درد کمر نیز در سالمندان شیوع بالایی دارد. سندرم لگن-ستون فقرات شامل رابطه بین دردهای ستون فقرات و بیماری‌های مفصل لگن و تغییرات پس از جراحی بازسازی لگن، به‌ویژه تعویض کامل مفصل لگن است. تأثیر این جراحی بر ساختار بیومکانیکی ستون فقرات و لگن به‌طور کامل شناخته نشده است. این مطالعه تغییرات معیارهای بالینی و رادیولوژیک راستای ساژیتال ستون فقرات را پس از تعویض کامل مفصل لگن بررسی می‌کند. مواد و روشها: در این مطالعه، ۱۵ بیمار که تحت تعویض کامل مفصل لگن دریک بیمارستان قرار گرفتند، از نظر معیارهای رادیولوژیک (Sacral Slope، لوردوز کمری و فاصله S1-L1) و معیارهای بالینی شامل درد کمر (PSFS)، سطح فعالیت روزمره (PSEQ) و دامنه حرکت فلکسیون مفصل هیپ قبل و ۳ ماه پس از عمل ارزیابی شدند. نتایج و بحث: تغییرات رادیولوژیک پس از جراحی معنادار نبود، اما کاهش درد کمر (1/1 ± 01/5 -، 001/0 P<)، افزایش سطح فعالیت
(1/7
± 47/23، 001/0 P<) و بهبود دامنه فلکسیون مفصل هیپ (62/19 ± 66/38 ، 001/0 P<) مشاهده شد. همچنین، بیماران با BMI بالاتر، بهبود فعالیت کمتری داشتند (047/0P=). نتیجه‌گیری: تعویض کامل مفصل لگن باعث کاهش درد کمر، بهبود فعالیت و افزایش دامنه حرکتی فلکسیون هیپ می‌شود، اما این تغییرات با معیارهای رادیولوژیک راستای ساژیتال مرتبط نیستند.

زانو

بررسی اثر استفاده از درن بر تغییرات سطح Fe، TIBC و Hb در عمل جراحی تعویض مفصل زانو

صفحه 192-195

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.546574.1154

محمد محمدی، حسین پیرمحمدی، مهدی راعی، کاووس وزیری، صدرا حاجی، محسن رحیمی، امیرحسین غزاله

چکیده مقدمه: آرتروز زانو از عوامل شایع ایجاد درد و تخریب مفصل در افراد بالاتر از چهل سال بوده و شایع‌ترین بیماری تخریبی مفاصل بدن می‌باشد. این پژوهش به بررسی اثر استفاده از درن بر تغییرات سطحFe ، TIBC و Hb در عمل جراحی تعویض مفصل زانو پرداخته است. مواد و روشها: پژوهش حاضر یک مطالعه مشاهده‌ای از نوع کوهورت آینده‌نگر (Prospective Cohort study) بوده که در طی 6 ماه به‌صورت آینده‌نگر انجام گرفت. تمامی بیماران کاندید تعویض مفصل زانو برای ۶ ماه وارد مطالعه شدند. دو گروه تشکیل شدند که گروه مورد شامل بیمارانی بوده که پس از مداخله تحت درن گذاری قرار گرفتند و شاهد که پس از مداخله درن گذاری نشدند. مجموعاً 21 نفر مرد و 69 نفر زن در گروه‌های کیس و کنترل قرار داشتند. میانگین سنی در گروه کیس 67/67 سال و کنترل 96/68 بوده است. متغیرهای مخدوشگر در نظر گرفته شده در این مطالعه شامل سن، جنسیت و بیماری‌های زمینه‌ای (شامل فشار خون، دیابت و هیپوتیروئیدی) در هر دو گروه مورد بررسی قرار گرفتند. پارامترهای خونی شامل سطحFe ، TIBC و Hb در دو گروه در ۳ ماه بعد از عمل مقایسه شدند. نتایج و بحث: اختلاف معناداری بین گروه دارای درن و بدون درن نداشتند؛ بنابراین تفاوت دو گروه در این مطالعه ناشی از اندکس‌های خونی بوده است. با این حال مقدار فریتین بیماران پیش از عمل در دو گروه تفاوت داشته است. مهم‌ترین اندکس خونی که در تمامی آنالیزها معنادار بوده است تغییرات هموگلوبین قبل و پس از عمل بوده است. همچنین تغییرات TIBC نیز معنادار ذکر شده است. نتیجه‌گیری: استفاده از درن به‌صورت بلندمدت می‌تواند کاهش کمتری سطح هموگلوبین در بازه سنی حدود 70 سال ایجاد کرده و همچنین با کنترل صحیح خونریزی می‌تواند باعث افزایش TIBC در این فاصله شود.

شانه و آرنج

ارزش تشخیصی سونوگرافی در ترومای آرنج در شرایط اورژانسی

صفحه 196-201

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.545680.1147

فخرالدین سلطانی، محمدرضا قانع، یوسف علی محمدی، رمضان جعفری، امیرحسین غزاله، مهدی عباس زاده، محمد جواد بهزادنیا

چکیده مقدمه: شکستگی آرنج از آسیب‌های شایع است که تشخیص دقیق آن برای انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد. اگرچه رادیوگرافی روش استاندارد تشخیص محسوب می‌شود، سونوگرافی به‌عنوان جایگزینی مناسب، به‌ویژه در شرایطی که رادیوگرافی دشوار یا ناممکن باشد، به‌طور فزاینده‌ای مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه، بررسی دقت تشخیصی سونوگرافی در شناسایی شکستگی‌های آرنج و مقایسه آن با رادیوگرافی و سی‌تی‌اسکن به‌عنوان روش‌های مرجع بود. مواد و روشها: در این مطالعه، ۴۰ بیمار با شک بالینی به شکستگی آرنج وارد شدند و به ترتیب تحت سونوگرافی، رادیوگرافی و سی‌تی‌اسکن قرار گرفتند. نتایج سه روش تصویربرداری با یکدیگر مقایسه شد و شاخص‌هایی مانند حساسیت، ویژگی و ضریب توافق بین سونوگرافی و روش‌های مرجع ارزیابی گردید. نتایج و بحث: میانگین سنی بیماران 5/15 سال بود (دامنه: ۴ تا ۴۹ سال) و ۵/۷۲ درصد آن‌ها مرد بودند (۲۹ نفر). شکستگی سوپراکوندیلر در افراد زیر ۱۸ سال و شکستگی سر رادیوس در افراد بالای ۱۸ سال شایع‌تر بود. سونوگرافی در مقایسه با رادیوگرافی، حساسیت ۹/۸۸ درصد، ویژگی ۸۷ درصد و ضریب کاپای ۷۳/۰ داشت. در مقایسه با سی‌تی‌اسکن نیز حساسیت آن ۸/۹۴ درصد و ویژگی ۷/۸۹ درصد گزارش شد. نتیجه‌گیری: سونوگرافی روشی دقیق، غیرتهاجمی و مقرون‌به‌صرفه برای تشخیص شکستگی آرنج است که به‌ویژه در شرایط اورژانسی یا در نبود تجهیزات پیشرفته تصویربرداری، می‌تواند جایگزین یا مکمل رادیوگرافی و سی‌تی‌اسکن باشد. با توجه به حساسیت و ویژگی بالای آن، سونوگرافی به‌ویژه در کودکان و محیط‌های کم‌منبع، ابزاری قابل اعتماد محسوب می‌شود. انجام مطالعات آینده با نمونه‌های بیشتر و پیگیری بیماران برای تأیید تشخیص‌ها توصیه می‌شود.

ستون فقرات

فیوژن انتخابی توراکولومبار/لومبار در اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان(مقاله مروری)

صفحه 202-209

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.545410.1146

محسن مطلبی، علیرضا شاکری صفت، حمید حصاری کیا، کیوان اسدی

چکیده اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان (AIS) یک ناهنجاری سه‌بعدی ستون فقرات و عامل ناتوانی‌های جسمی-روانی است. درمان پیش ‌از جراحی برای بهبود ظاهر بیمار و حفظ عملکرد ستون فقرات حیاتی است. جراحی اصلاحی، تحرک و تعادل ستون فقرات را بازمی‌گرداند. در موارد دو انحنای هم‌زمان، فیوژن انتخابی با اصلاح یک انحنا، موجب اصلاح خودبه‌خودی انحنای دوم می‌شود. این روش به دلیل حفظ حرکت بیشتر ستون فقرات موردتوجه جراحان است، ولی کمبود اطلاعات، مانع استفاده گسترده از آن شده است. مطالعه حاضر فیوژن انتخابی توراکولومبار/لومبار را بررسی کرده و نتایج جراحی و عوارض آن را برای جراحان تشریح می‌کند تا انتخاب روش جراحی تسهیل شود. شواهد تأیید می‌کنند که فیوژن انتخابی توراسیک برای AIS مؤثر و ایمن است و اصلاح قابل توجهی را ارائه می‌دهد، کیفیت زندگی را بهبود می‌بخشد و عوارض کمتری در مقایسه با رویکردهای گسترده دارد. تحقیقات آینده معیارهای انتخاب بیمار را بهبود بخشیده و اثرات بلندمدت را بررسی کنند.

ارتوپدی

آسیب عروقی پس از استئوتومی اطراف زانو(گزارش موردی)

صفحه 210-212

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.546602.1157

محمدامین حیدری، محمدکاظم امامی میبدی، محسن مطلبی

چکیده ازآنجایی‌که مال الایمنت اندام تحتانی اطراف زانو یک ریسک فاکتور مستقل برای پیشرفت آرتروز می‌باشد، یک روش برای جلوگیری از آن جراحی استئوتومی اطراف زانو است و یکی از عوارض نادر آن آسیب به شریان‌ها می‌باشد. در این مطالعه سه مورد ارائه شده شامل دو مرد 24 و 42 ساله و یک دختر 15 ساله که همه با تشخیص انحراف اندام تحتانی تحت استئوتومی زانو (پروگزیمال تیبیا یا دیستال فمو) قرارگرفته‌اند و پس از جراحی دچار آسیب شریانی شدند. تأخیر در تشخیص آسیب از حدود 1 ساعت تا حدود یک ماه پس از جراحی متغیر بود. بسته به نوع آسیب، تأخیر در تشخیص می‌تواند عوارض غیرقابل جبرانی داشته باشد که اصلاح این امر مستلزم معاینات دقیق‌تر پس از عمل و همچنین آگاه‌سازی بیمار نسبت به علائم هشدار آسیب عروقی می‌باشد.

بیومواد

نانو هیدروکسی آپاتیت نیروی محرکه‌ای برای بازسازی بافت استخوان درجراحی ارتوپدی:چالش‌ها و آینده(مقاله مروری)

صفحه 213-216

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.546577.1155

محسن رحیمی، بهرام جعفرنیا، کامیار زلف خانی، حسین پیرمحمدی، عسگر امامقلی

چکیده امروزه نانوتکنولوژی به‌عنوان یک فناوری با پتانسیل‌های کاربردی گسترده در بسیاری از حوزه‌ها به ویژه در پزشکی، شناخته می‌شود. نانومواد و نانوساختارها به دلیل ابعاد فوق میکروسکوپی، مساحت بالا و خواص ویژه‌ی فیزیکی و شیمیایی، به‌طور فزاینده‌ای در جراحی‌های ارتوپدی به‌کار گرفته می‌شوند. امروزه این مواد به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردی که دارند در تعامل با بافت‌های زنده، به عنوان اجزای کلیدی در پروتز‌ها و ابزارهای پزشکی مطرح هستند و پیشرفت‌های چشمگیری را در مهندسی بافت‌های استخوانی، طراحی مواد قابل کاشت و فرایندهای تشخیصی و درمانی ایجاد کرده‌اند. در این مقاله از پایگاه‌های داده مختلف مانند ISI Web of Science، PubMed، SID، Scholar، Scopus و Science Direct استفاده شد و از کلیدواژه‌های نانوهیدروکسی آپاتیت، ترمیم نقایص استخوانی، پروتز، بررسی بالینی و ترمیم شکستگی نیز استفاده گردید. استفاده از نانومواد زیست‌ سازگار در پروتز‌های ارتوپدی به‌ ویژه به دلیل توانایی آن‌ها در تحریک رشد سلولی، بازسازی بافت‌های آسیب‌دیده و بهبود ویژگی‌های محیط سلولی، تأثیر شگرفی بر ارتقاء درمان‌های ارتوپدی دارد. این فناوری‌ها توانسته‌اند فرآیندهای ترمیم استخوان‌ها را تسهیل کنند. این مقاله به جهت درک بهتر کاربرد هیدروکسی آپاتیت در مقیاس نانوذره و اهداف درمانی بالقوه آن در جراحی های ارتوپدی تهیه شده است.