دوره و شماره: دوره 22، شماره 1، زمستان 1402 
زانو

بررسی ارتباط بین سطح هموگلوبین قبل از عمل و آنمی متوسط تا شدید بعد از عمل در بیماران تعویض کامل مفصل زانو

صفحه 1-13

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.483775.1112

میربهرام صفری، علی آیدنلو، سامرند رسولی

چکیده مقدمه:آنمی از جمله موارد مهم و حیاتی در پزشکی داخلی و جراحی هاست که با توجه به اثرات وعوارض مهم آن برروی سلامت جسمی کامل و جراحی ها،به منظور کاهش شدت و فراوانی آنمی باشناخت عوامل موثر بر بروز آن،به بررسی ارتباط بین سطح هموگلوبین قبل از عمل و آنمی متوسط تا شدید بعد از عمل در بیماران تعویض کامل مفصل زانو در بیمارستان امام خمینی (ره) ارومیه انجام شد.
مواد و روشها: در این مطالعه به صورت مقطعی- تحلیلی با هدف بررسی آنمی در بیماران تعویض کامل مفصل زانو، پس ازکسب کد اخلاق از کمیته ی اخلاق و پژوهش دانشگاه علوم پژشکی ارومیه،محقق با مراجعه به بایگانی ، پرونده ی 242 بیمار که تحت جراحی تعویض کامل مفصل زانو دربیمارستان امام خمینی (ره)ارومیه قرار گرفته بودند مطالعه شد.در نهایت اطلاعات جمع آوری شده با کد بندی مناسب وارد نرم افزار SPSS 27 شده و مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته ها:از کل بیماران بیماران وارد مطالعه شده(242 نفر) 204 (3/84 درصد) زن و 38 نفر(7/15 درصد) مرد بودند. میانگین سن بیماران مورد بررسی 69/66 سال (محدوده سنی 37 تا 84 سال) ، میانگین نمایه توده بدنی بیماران مورد بررسی 03/29 کیلوگرم بر متر مربع (محدوده نمایه توده بدنی بیماران 20 تا 44 کیلوگرم بر متر مربع) بود. با در نظر گرفتن تشخیص آنمی روز دوم بعد از عمل بهترین نقطه مثبت شدن در شناسایی بیماران پرخطر برای هموگلوبین قبل از عمل سطح هموگلوبین 15/13 میلی گرم بر دسی لیتر در نظر گرفته شد (به ترتیب حساسیت و ویژگی 6/73 و 6/72 درصد).
بحث و نتیجه گیری: هر دو سطح هموگلوبین پیش از جراحی و پس از جراحی به عنوان شاخص های تشخیصی حیاتی در TKA عمل می کنند، که نه تنها بر پیامدهای فوری جراحی، بلکه بر نرخ بهبودی و عوارض طولانی مدت تر نیز تاثیر می گذارند.

دست

شکستگی انتهای تحتانی استخوان رادیوس (بخش دوم)

صفحه 14-27

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.222706

عزیز احمدی

چکیده مقالة حاضر بخش دوم از مروری جامع است با تکیه بر آناتومی، فیزیولوژی و درمان شکستگی دیستال رادیوس (انتهای تحتانی رادیوس). این آسیب یکی از شایع‌ترین آسیب‌های اسکلتی است. در بخش نخست، تاریخچه ای از این عارضه ارائه و پیشرفت های بشر در شناسایی و درمان آن بازگو شد. در آن بخش گفته شد درمان این شکستگی نیاز به درک دقیق آناتومی رادیوس و مفصل مچ دست دارد. همچنین بر اهمیت تصویربرداری‌های استاندارد مانند رادیوگرافی و سی‌تی‌اسکن برای ارزیابی شکستگی و برنامه‌ریزی جراحی تاکید و به سیستم‌های طبقه‌بندی مختلف برای درمان این شکستگی اشاره شد. از آنجا که هدف اصلی درمان، بازگرداندن عملکرد مچ دست به سطح قبلی است، در بخش نخست بر نقش مهم پارامترهای کلیدی مانند اختلاف سطح مفصلی، شیب دورسال و طول رادیال در تصمیم‌گیری درمانی تاکید شد. اینک در بخش دوم، روش های جراحی پین پلاستر، پین‌گذاری از راه پوست، تکنیک کاپانچی، تثبیت اختصاصی قطعه، فیکساتورهای خارجی (نوع پوشا و ناپوشا)، پلیت‌های قفلی (با زاویه ثابت و متغیر) و پلیت‌های پوشا بررسی شده‌اند. همچنین عوارض هر روش، از جمله عفونت، آسیب به عصب رادیال، و مشکلات مرتبط با تاندون‌ها مورد بحث قرار گرفته است. مدیریت درد پس از عمل، مراقبت‌های بعدی، و اهمیت تصویربرداری دقیق (به ویژه نمای فاست) از دیگر مباحث کلیدی بخش دوم این مقاله هستند. در نهایت، تاکید شده است که انتخاب روش جراحی باید بر اساس ویژگی‌های شکستگی، شرایط بیمار، و تجربه جراح صورت گیرد.

زانو

معرفی یک روش بخیه زنی عمودی درترمیم داخل به خارج منیسک

صفحه 28-32

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.491966.1120

فردین میرزاطلوعی، امین مرادی، حامد شیخ زاده

چکیده مقدمه: پارگی منیسک یکی از شایع‌ترین آسیب‌های زانو است . تکنیک‌های ترمیم منیسک برای حفظ عملکرد طولانی‌مدت زانو و جلوگیری از تغییرات دژنراتیو بسیار مهم است. در بین روش‌های مختلف ترمیم، بخیه‌های عمودی اغلب مورد استفاده قرار می‌گیرند. ما تکنیکی را ارائه می کنیم که معتقدیم قوی ترین تثبیت پارگی منیسک طولی را فراهم می کند.
مواد و روش‌ها: در مدت 4 سال، روش بخیه عمودی اصلاح شده بر روی 34 مورد پارگی منیسک دسته سطلی انجام شد. تمام پارگی ها با پارگی ACL همراه بود و بازسازی ACL در همه آنها انجام شد. نتایج نهایی با نمره Lysholm، معاینه بالینی و نیاز به منیسکتومی ارزیابی شد.
یافته‌ها: منیسککتومی پس از ترمیم اولیه منیسک برای 3 بیمار (10.7%) به دلیل درد و قفل شدن مداوم زانو انجام شد. 23 بیمار دیگر دامنه کامل حرکت زانو را بدون شکایت از درد، حساسیت، تورم و قفل شدن در آخرین ویزیت پیگیری خود داشتند. تست مک موری در تمام این بیماران منفی بود. نتیجه نمره Lysholm در 21 بیمار (75%) عالی و خوب و در 7 بیمار (25%) قابل قبول بود.
نتیجه گیری: تکنیک بخیه عمودی اصلاح شده یک تکنیک مطمئن، سریع و ارزان برای ترمیم پارگی های منیسک طولی است.

دست

بررسی توانایی عملکردی دست در بین بیماران دیابتی و غیر دیابتی

صفحه 33-38

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.222708

ندا ولی زاده، علی تبریزی، عابد فتحی

چکیده چکیده:
مقدمه: دیابت به عنوان یک بیماری مزمن داخلی دارای تظاهرات اسکلتی-ماهیچه‌ای نیز می باشد. علاوه بر ایجاد بیماری های همراه در سیستم اسکلتی-ماهیچه‌ای می تواند در توانایی عضلات اثرگذار باشد. در این مطالعه قدرت و توانایی عملکردی افراد دیابتی و افراد سالم همسن مورد ارزیابی قرار دادیم.
مواد و روشها: در یک مطالعه توصیفی- تحلیلی دو گروه شامل بیمارن دیابتی که خود در دو زیر گروه تحت درمان دارویی خوراکی و درمان تزریقی با انسولین تقسیم بندی شده بودند با افراد سالم مورد مقایسه قرار گرفتند. قدرت مشت کردن و نیشگون گرفتن با استفاده از دینامومتر در همه انها اندازه گیری شد. همچنین متغیر های مربوط به بیماری در دو گروه برای بررسی تاثیر احتمالی بر روی توانایی عملکردی بیماران دیابتی ثبت گردید.
نتایج و بحث: در این مطالعه 90 مورد شامل 45 بیمار دیابتی با 45 فرد سالم شامل 21 مرد (3/23%) و 69 زن (7/76%) وارد مطالعه شدند. براساس نتایج حاصل از دستگاه دینامومتر در بین دو گروه بیماران دیابتی و افراد سالم تفاوت اماری معنی داری از نظر قدرت مشت کردن (gripstrength) و نیشگون گرفتن (key and pulp pinch strength) وجود داشته است به طوریکه افراد سالم قدرت بالاتری را ثبت کردند. مقایسه توانایی عملکردی دست بیماران در قدرت مشت کردن و نیشگون گرفتین در بین دو گروه از بیماران تحت درمان دارویی خوراکی و  تزریق انسولین تفاوت اماری معنی داری وجود نداشت.
نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان داد افراد سالم نسبت به گروه دیابتی قدرت بالاتری را از نظر مشت کردن (grip strength) و نیشگون گرفتن (key and pulp pinch strength) ثبت کردند. همچنین بین توانایی عملکردی دست بیمارن در قدرت مشت کردن و نیشگون گرفتین در بین دو گروه از بیماران تحت درمان دارویی خوراکی و تزریق انسولین تفاوت آماری معنی داری وجود نداشت تاثیر هیپرگلیسمی مستقل از نوع درمان می شود.

شانه و آرنج

بررسی ریسک فاکتورهای دخیل در کپسولیت چسبنده در بیماران دیابتی

صفحه 39-41

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.222709

علی تبریزی، سید مهدی موسوی زاده، نوشین میلانچیان، خاطره احمدی

چکیده چکیده:
مقدمه: کپسولیت چسبنده که به عنوان شانه منجمد شناخته می شود یکی از بیماری های شایع دردناک و محدود کننده حرکات شانه به شمار می رود. ارتباط قوی بین بیماری دیابت با این بیماری است. هدف از این مطالعه بررسی ریسک فاکتور های التهابی دخیل در بروز کپسولیت چسبنده در بیماران دیابتی می باشد.
مواد و روشها: در یک مطالعه توصیفی- تحلیلی افراد مبتلا به کپسولیت چسبنده در عرض سه سال مورد بررسی قرار گرفتند. از بین این بیماران، افراد دارای تشخیص قطعی دیابت که تحت درمان بودند مشخص شده و وارد مطالعه شدند و با افراد غیر دیابتی مورد مقایسه قرار گرفتند. سپس پرسشنامه از پیش تعیین شده که شامل بررسی یافته های دموگرافیک، طول مدت دیابت، نوع درمان و یافته های ازمایشگاهی ثبت و از نظر ارتباط با این بیماری مورد ارزیابی قرار گرفت.
نتایج و بحث: در این مطالعه 53 بیمار مورد بررسی قرار گرفتند که میزان بروز همزمانی دیابت با کپسولیت چسبنده شانه 47% بوده است.هیپرلیپیدمی و هیپرکلسترولمی در همزمانی با دیابت و کپسولیت چسبنده ارتباط معنی داری داشت.         میانگین مدت ابتلا به دیابت در بیماران دریافت کننده خوراکی 22/2 ± 43/3 سال و در دریافت کنندگان انسولین 60/2 ± 55/4 سال بود (26/0= P). میانگین HbA1C در دریافت کنندگان درمان خوراکی 01/1 ± 72/7 و در دریافت کنندگان انسولین 48/0 ± 71/6 بود که ارتباط معنی داری نوع درمان و طول دیابت با بروز کپسولیت چسبنده داشت.
نتیجه‌گیری: براساس یافته های این مطالعه همزمانی هیپرلیپیدمی و هیپرکلسترولمی با دیابت نقش بسزایی در بروز کپسولیت چسبنده دارد.

جنرال

بررسی موارد تشخیص داده نشده شکستگی و آسیب بافت نرم در بیماران مولتیپل تروما مراجعه کننده به یک بیمارستان آموزشی در مدت شش ماه

صفحه 42-47

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.427355.1077

میربهرام صفری، علی آیدنلو، نگار پورمحمد

چکیده چکیده: مقدمه: تاخیر در تشخیص صدمات وارده به سیتسم عضلانی اسکلتی در بیمارانی که دچار مولتی تروما شده اند و می تواند منجر به اختلالات عملکردی یا زیبایی آنها در طول عمرشان گردد.در این مطالعه به بررسی موارد تشخیص داده نشده شکستگی و آسیب بافت نرم در بیماران مولتیپل تروما مراجعه کننده به یک بیمارستان آموزشی در مدت شش ماه ۱۴۰۱ پرداخته شده است. مواد و روشها: مطالعه‌ای توصیفی مقطعی بر روی بیماران مولتیپل تروما مراجعه کننده به یک بیمارستان آموزشی در شمال غرب ایران که شکستگی و یا آسیب های تشخیص داده نشده از اول دی ماه سال ۱۴۰۰ تا خرداد ۱۴۰۱ داشتند انجام شد. نتایج و بحث: در مجموع ۲۱ نفر از ۳۳۹ نفر از کل بیماران مولتیپل تروما –(حدوداً ۲/۶ درصد) از کل بیماران با آسیب تشخیص داده نشده مورد مطالعه قرار گرفتند. میانگین سنی بیماران ۵/۸ ± ۳/۳۹ با دامنه سنی  (۱۱تا ۸۲) سال که ۱۵ مورد (۴/۷۱ درصد) مرد و ۶ مورد (۶/۲۸ درصد) زن ‌بودند. میانگین مدت زمان بستری موارد تشخیص داده نشده شکستگی و آسیب بافت نرم در بیماران مولتیپل تروما ۲/۳ ± ۴/۴ روز بود. بیشترین محل آسیب تشخیص داده نشده(۲/۲۲ %)  ترقوه، ۷/۱۶ % متاکارپ و گردن ران، ۱/۱۱ % استابولوم و اینترتروکانتریک و ۳/۸ % قوزک خارجی پا بودند. دامنه سنی افراد مستعد به آسیبهای تشخیص داده نشده چهل سال بود. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان داد بیشترین موارد آسیب های تشخص داده نشده در بیماران مولتیپل تروما و شایعترین محل آسیب های تشخیص داده نشده ترقوه بود. شکستگی‌های تشخیص داده نشده در یک مرکز تروما نادر نیستند. میان سالهای چهل تا شصت سال و شکستگی‌های ترقوه و گردن استخوان ران شایع و مهم هستند و باید مورد توجه قرار گیرند.

دست

درمان نکروزآواسکولار کاپیتیت با استفاده از گرافت عروقی (گزارش موردی)

صفحه 48-52

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.222711

احمدرضا افشار، علی تبریزی، ثریا شاهرخ شهرکی

چکیده چکیده:
نکروز آواسکولار استخوان های مچ دست بجز لونیت خیلی نادر است و باعث درد مزمن مچ دست می شود. در حال حاضر درمان استاندارد برای نکروز استخوان کاپیتیت مچ دست وجود ندارد. با توجه به تعداد کم این بیماری تجربه چندانی در مورد نحوه درمان وجود ندارد. در این گزارش یک مورد اقای 30 ساله با نکروز آواسکولار کاپیتیت معرفی شده است. برای درمان از گرافت استخوانی با پایه عروقی استفاده شده است. در پیگیری یک ساله علایم بیمار برطرف شد و پیشرفتی در نکروز استخوان کاپیتیت رخ نداد.

دست

بلوک‌های عصبی و ناحیه‌ای اندام فوقانی در جراحی‌های اندام فوقانی (مقاله مروری روایی)

صفحه 53-61

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.222713

نازلی کرمی، علیرضا ماهوری، ابراهیم حسنی، احمدرضا افشار

چکیده چکیده:
بلوک شبکه بازویی یک تکنیک بی حسی منطقه ای است که عمدتاً برای اعمال جراحی اندام فوقانی استفاده می شود. این روش شامل تزریق مواد بی‌حس کننده موضعی در نزدیکی شبکه بازویی است، شبکه‌ای از اعصاب که بازو را عصب دهی کرده و در نتیجه موقتاً حس و عملکرد حرکتی در ناحیه آسیب‌دیده را مسدود می‌کند. این دارو به عنوان جایگزین یا کمکی برای بیهوشی عمومی عمل می کند، به ویژه برای بیماران مبتلا به بیماری های همراه قابل توجه یا کسانی که ممکن است در معرض خطر عوارض مرتبط با بیهوشی عمومی باشند مفید است. بیهوشی ناحیه ای با ارائه بیهوشی جراحی و بی دردی بعد از عمل ارتباط نزدیکی با پیشرفت در بیهوشی ارتوپدی و سرپایی دارد. علاوه بر این، با ظهور سونوگرافی، روش های جدیدی از بلوک های اندام فوقانی برای بیحسی قسمت های مختلف گزارش می کنند. رویکردهای مختلف آن به متخصصین بیهوشی اجازه می‌دهد تا استراتژی‌های مدیریت درد را بر اساس نیازهای فردی بیمار و نیازهای جراحی تنظیم کنند. پیشرفت های مداوم در فناوری اولتراسوند ایمنی و کارایی را در اجرای این بلوک ها بهبود می بخشد و بی‌حسی و بی‌دردی ناحیه ای را می‌توان به عنوان یک روش معمول برای مدیریت بیهوشی یا بی‌دردی جراحی‌های اندام فوقانی در نظر گرفت.

دست

بروز انگشت ماشه‌ای بعد از درمان سندرم تونل کارپال (مقاله مروری)

صفحه 62-65

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.222715

ثریا شاهرخ، سید مهدی موسوی زاده، مسعود یاوری

چکیده چکیده:
سندرم تونل کارپ(CTS) ایدیوپاتیک شایعترین سندرم نوروپاتیک فشاری در اندام فوقانی است که شیوع آن در جمعیت عمومی 7/2% گزارش شده است . انگشت ماشه ای(T.F) یک اختلال شایع اندام فوقانی است که به صورت قفل شدن دردناک یک یا چند انگشت تظاهر می کند. در بررسی متون و مطالعات انجام شده و تجربیات شخصی نویسندگان بروز انگشت ماشه ای بعد از جراحی سندرم تونل کارپال به طور قابل توجه بالاتر از افراد بدون سندرم تونل کارپال است، هر چند که این افزایش بروز به طور قطعی ارتباط با جراحی را ثابت نمی کند. در اغلب این مطالعات شایعترین انگشت درگیر در همزمانی با سندرم تونل کارپال ، شست بود ولی در مواردی بین انگشت سوم شایعتر بود . و در هر حالت برخلاف مواردی که به تنهایی است، انگشت ماشه ای معمولا انگشت چهارم شایعترین درگیری را دارد.