دوره و شماره: دوره 22، شماره 2، بهار 1403 
ارتوپدی

مقایسه اثرات ترانکسامیک اسید وریدی و موضعی با روش ترکیبی آن در کاهش خونریزی پس از جراحی تعویض مفصل زانو

صفحه 70-75

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.228148

محمد علی جعفری زارع، علیرضا صادقپور، اصغر علمی، امیررضا یوسفی جناقرد، مجید بنی محمد

چکیده چکیده:
مقدمه: خونریزی بعد از عمل یکی از مشکلات اساسی در جراحی آرتروپلاستی کامل زانو (TKA) است که به عوارض جدی همچون کم‌خونی و افزایش نیاز به انتقال خون منجر می‌شود. ترانکسامیک اسید (TXA)، به‌عنوان یک آنتی‌فیبرینولیتیک، به شکل وریدی و موضعی برای کاهش خونریزی استفاده می‌شود. این مطالعه به مقایسه تأثیر سه روش تجویز TXA (وریدی، موضعی، ترکیبی) در کاهش خونریزی در بیماران ایرانی پرداخت.
مواد و روشها: این تحقیق یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده (RCT) دوسوکور بود که روی 135 بیمار تحت جراحی TKA بین بهمن 1399 تا خرداد 1400 انجام شد. بیماران به‌طور تصادفی به سه گروه 45 نفری تقسیم شدند: گروه وریدی، موضعی، و ترکیبی. داده‌های دموگرافیک، میزان خونریزی بعد از عمل از طریق درن، تغییرات هموگلوبین و سایر متغیرهای بالینی با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند.
نتایج و بحث: گروه ترکیبی TXA کاهش معناداری در خونریزی حین عمل (5/150 ± 524 میلی‌لیتر) در مقایسه با گروه وریدی (3/136± 6/655 میلی‌لیتر) و موضعی (5/141± 2/740 میلی‌لیتر) نشان داد (05/0 p<). همچنین، این گروه کاهش هموگلوبین کمتری را بعد از عمل تجربه کرد. تفاوت معناداری در ادم و اندازه دور زانو بین گروه‌ها مشاهده نشد (05/0 p<).
نتیجه‌گیری: ترکیب ترانکسامیک اسید وریدی و موضعی در کاهش خونریزی بعد از عمل از درن و کاهش افت هموگلوبین موثرتر از هر یک از روش‌ها به‌تنهایی بود. این یافته‌ها نشان‌دهنده برتری روش ترکیبی و اهمیت استفاده از TXA در مدیریت خونریزی جراحی‌های ارتوپدی است.

زانو

مقایسه آرتروپلاستی کامل (مفصل) زانو (TKA) به‌صورت هم‌زمان با آرتروپلاستی به‌صورت مرحله‌ای

صفحه 67-69

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.228146

غلامحسین شاهچراغی

چکیده بحث‌های مهم و مستمری درباره آرتروپلاستی کامل زانوی دوطرفه تحت یک بیهوشی برای دو عمل (هم‌زمان) یا جراحی به‌صورت مرحله‌ای Staggered (تعویض مفصل زانوی دوم حداکثر ظرف یک سال پس از مفصل زانوی اول) انجام شده است(1). هر دو روش طرف‌دارانی دارند. اصطلاح آرتروپلاستی کامل زانو به‌صورت مرحله‌ای به تعویض مفصل زانو در یک دوره بستری اشاره دارد، نه آرتروپلاستی تحت یک بیهوشی برای دو عمل(2). حدود ۳۰ درصد از بیمارانی که تعویض کامل مفصل زانوی یک‌طرفه انجام می‌دهند علائم کافی - هم از نظر درد و هم اختلالات عملکردی – را دارند که همین‌ امر به تعویض مفصل زانوی دیگر در مدت ده سال می‌انجامد(3). مسائل مطرح‌شده بین تعویض مفصل زانوی دوطرفه به‌صورت مرحله‌ای یا هم‌زمان را می‌توان در چهار دسته گوناگون بررسی کرد:

کدام روش اقتصادی‌تر و کدام‌یک از نظر هزینهیا اثربخشی بهتر است؟
کدام روش نتایج عملکردی بهتری دارد؟
کدام روش از نظر عوارض، میزان بیماری‌زایی و مرگ‌ومیر ایمن‌تر است؟
چه درصدی از بیماران و تا چه مدت پس از اولین تعویض مفصل زانو به تعویض مفصل زانوی دوم نیاز نخواهند داشت؟

علوم پایه

آثار کاربرد هم‌زمان از پلاکت لیوفیلیزه‌شده انسانی و امنتوم اتوگرافت در ترمیم استخوان در مدل خرگوش

صفحه 76-82

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.228686

امین بیغم صادق، اسما عمادی، احمد عریان، امیرمحمد جان نثار

چکیده چکیده:
مقدمه: این مطالعه به‌منظور بررسی تأثیر پودر پلاسمای غنی از پلاکت انسانی لیوفیلیزه (LhPRP) و اتوگرافت امنتوم بر خواص ترمیم استخوان در مدل حیوانی خرگوش انجام شد که می‌توان از آن برای جراحی‌های مختلف ارتوپدی یا ترمیمی فک و صورت استفاده کرد.
مواد و روشها: نقایص استخوانی به طول 10 میلی‌متر در دیافیز استخوان رادیوس20 خرگوش ایجاد شد و سپس بدون مداخله در نقیصه (گروه شاهد) یا با یکی از مواد زیر پر شد: یک قطعه امنتوم خودی،LhPRPیا استفاده همزمان از LhPRP و امنتوم. تشکیل، پیوند و بازسازی استخوان در هفته‌های 2، 4، 6 و 8 بعد از عمل توسط رادیوگرافی با معیارهای ترمیم استخوان موردبررسی قرار گرفت.
نتایج و بحث: نتایج نشان داد که LhPRP با یا بدون امنتوم در بازسازی استخوان در نقیصه‌های 10 میلی‌متری نسبت به گروه شاهد برتری معنی‌داری داشت (0۵/0>p).
نتیجه‌گیری: پودر LhPRP به تنهایی یا همراه با امنتوم اتوژنیک پس از ۵۶ روز افزایش خاصیت بازسازی استخوان را در نقیصه‌های استخوانی تجربی در مدل حیوانی ارائه می‌کند.

علوم پایه

بررسی ارتباط بین انرژی تابشی خورشید و شیوع بیماری لگ-کالو-پرتس

صفحه 83-88

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.228688

محمدرضا آذرپیرا

چکیده چکیده: مقدمه: بیماری لگ-کالو-پرتس (LCPD) یک اختلال شایع ارتوپدی کودکان است که با نکروز آواسکولار سر فمور در کودکان به دلیل اختلال در جریان خون مشخص می‌شود. رگ‌زایی مجدد قطعه نکروز شده می‌تواند منجر به تغییر شکل سر فمور و کاهش طول عمر مفصل ران شود. شیوع LCPD نسبت به موقعیت جغرافیایی متفاوت است و در شمال اروپا بیشتر است. این مطالعه به بررسی همبستگی بین انرژی تابشی خورشید و شیوع LCPD می‌پردازد. مواد و روشها: داده‌های شیوع LCPD از ۳۱ منطقه، گزارش شده به ازای هر ۱۰۰,۰۰۰ کودک زیر ۱۵ سال، از PubMed استخراج شد. داده‌های انرژی تابشی خورشید منطقه‌ای مربوطه با استفاده از یک وب‌سایت جغرافیایی و دو منبع داده باز به دست آمد. ضرایب همبستگی پیرسون برای ارزیابی رابطه بین عرض جغرافیایی، انرژی تابشی خورشید و شیوع LCPD محاسبه شد. نتایج و بحث: همبستگی منفی معناداری بین انرژی تابشی خورشید منطقه‌ای و شیوع LCPD و همبستگی مثبت معناداری بین عرض جغرافیایی و شیوع LCPD مشاهده شد. نتیجه‌گیری: شواهد نشان می‌دهد: ۱) افزایش شدید شیوع LCPD در عرض‌های جغرافیایی بالا، ۲) افزایش شیوع کمبود ویتامین D در عرض‌های جغرافیایی بالا به دلیل کاهش تابش خورشیدی، و ۳) کمبود ویتامین D می‌تواند حالت هایپرکوآگولابل ایجاد کند. با توجه به این شواهد، ما فرضیه‌ "کاهش سطح ویتامین D در دوران پیش از تولد و/یا اوایل کودکی با افزایش شیوع LCPD مرتبط است"را پیشنهاد می‌کنیم که نیاز به تحقیقات بالینی بیشتر برای تأیید دارد.

ارتوپدی

ارزیابی تأثیر ترمیم باز روتاتور کاف بر درد و عملکرد شانه

صفحه 89-92

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.228689

نگین داوری، محمد مهدی نژاد

چکیده چکیده: مقدمه: مشکلات روتاتور کاف ممکن است تا 70 درصد از درد شانه و همچنین محدودیت حرکت و عملکرد را تشکیل شود. درمان آسیب‌ها و پارگی‌های روتاتور کاف شامل مراقبت‌های حمایتی به‌عنوان خط اول و مداخله جراحی به‌عنوان خط دوم است. هدف از این مطالعه ارزیابی تأثیر ترمیم باز روتاتور کاف بر شدت درد و عملکرد شانه در کاندیداهای جراحی است. مواد و روشها: در یک مطالعه مقطعی، 37 بیمار که تحت عمل جراحی باز شانه قرار گرفته بودند، با میانگین پیگیری 11 ماه (2 تا 42 ماه) مورد مطالعه قرار گرفتند. سن، جنس، میزان درد، اندازه پارگی، مدت پارگی، دامنه حرکتی (ROM) و عملکرد بیمار قبل از جراحی در یک چک‌لیست ثبت شد. دامنه حرکتی و عملکرد پس از عمل نیز ثبت شد. میزان درد با استفاده از مقیاس آنالوگ بصری (VAS) اندازه‌گیری شد و عملکرد با نمره جراحان شانه و آرنج آمریکا (ASES) ارزیابی شد. داده‌های به‌دست‌آمده از پرسشنامه‌ها و چک لیست‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج و بحث: تحلیل میانگین عملکرد، درد، دور شدن و چرخش داخلی و خارجی شانه قبل و بعد از عمل جراحی، در تمام موارد بهبود را نشان داد، وضعیت بالینی بیماران بهبود یافت (05/0p <). عملکرد شانه بهبود یافت اما به نمره 100 نرسید، درحالی‌که بیماران کاهش درد را تجربه کردند، اما به صفر نرسید. افزایش کلی در دامنه حرکتی وجود داشت، این افزایش در حرکات چرخش داخلی و دور شدن بیشتر مشهود بود. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که در صورت عدم موفقیت درمان محافظه‌کارانه و عدم وجود منع عمده برای جراحی، باید به بیماران ترمیم باز روتاتور کاف پیشنهاد شود تا کیفیت زندگی افزایش یابد.

زانو

تاثیربکارگیری ست مستعمل جایگذاری توتال نی بر نتایج کلینیکی آرتروپلاستی زانو

صفحه 93-96

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.228691

فردین میرزاطلوعی، امین مرادی، حامد شیخ زاده

چکیده چکیده: مقدمه: موفقیت در عمل جراحی تعویض مفصل زانو به عوامل مختلفی بستگی دارد که یکی از آن‌ها تکنیک صحیح و اجتناب از خطاهای تکنیکی است. این امر به نوبه خود نیاز به استفاده از وسایل و ابزار دقیق ارتوپدی دارد. ابزار ارتوپدی در طول زمان ممکن است دچار پدیده خوردگی فرسایشی شده و تأثیر منفی در نتایج بالینی تعویض مفصل داشته باشند. ما در این مطالعه به مقایسه نتایج کلینیکی دو گروه از بیماران که با ست نو و مستعمل عمل شده‌اند پرداخته و تأثیر استهلاک رو در این گروه از بیماران بررسی می‌کنیم. مواد و روشها: دو گروه از بیماران که توسط دو ست نو و مستعمل از یک کمپانی تحت عمل آرتروپلاستی زانو قرار گرفته بودند به لحاظ دامنه حرکتی و نمره دهی آکسفورد و ومک با هم مقایسه شدند. ابزار ست‌های نو و مستعمل هم با متد مقایسه چشمی برای یافتن اختلاف بین شکل ابزار با هم مقایسه شدند. نتایج و بحث: متوسط میزان اکستنشن در گروه مستهلک 7 درجه و در گروه ست نو2 درجه بود . میزان فلکشن در گروه ست کهنه 115 و در گروه ست نو 120 بود. محاسبات آماری در هر دو مؤلفه تفاوت معنی‌داری را بین دو گروه نشان می‌داد ( 05/0 p value >). به لحاظ نمره دهی دردVAS  بیماران گروه ست نو میزان درد 2.5 و گروه ست کهنه نمره 3 را اعلام می‌کردند. در بررسی ابزاری قطر دریچه جیگ‌های برش دیستال فمور 4 میلی‌متر و تیبیا 3 میلی‌متر بودند. این اندازه در ست نو 2 میلی‌متر بود. نتیجه‌گیری: جیگ‌های برش استخوان می‌توانند دچار فرسایش مکانیکی شده و دقت اولیه خود را از دست بدهند.این از بین رفتن دقت موجب تأثیر منفی بر نتایج کلینیکی می‌شود.

بیومکانیک

مرور مدل‌های مکانوبیولوژی ترمیم شکستگی استخوان: پیشرفت‌های اخیر و جهت‌گیری‌های آینده (مقاله مروری)

صفحه 97-107

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.228696

یونس رضوانیفر، محمد نجفی آشتیانی، غلامرضا روحی

چکیده چکیده: ترمیم شکستگی استخوان فرآیندی پیچیده است که نهایتاً می‌تواند به تشکیل استخوان جدید منجر ‌شود. یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر این فرآیند، شرایط مکانیکی در محل بافت در حال ترمیم است. مدل‌های محاسباتی با استفاده از الگوریتم‌های مکانوبیولوژی می‌توانند تأثیر تحریک‌های مکانیکی بر فرآیند تمایز سلول‍های بنیادی به بافت‍های مختلف در ترمیم استخوان را شبیه‍سازی ‌کنند. این مقاله به بررسی حوزه مکانوبیولوژی محاسباتی با تمرکز بر فرایند ترمیم استخوان پرداخته و مدل‌‍های مکانوبیولوژی موجود را مرور می‌کند. همچنین، پیشرفت‌ها و مشکلات کنونی در این حوزه موردبررسی قرارمی‍گیرد. اخیراً، ترکیب الگوریتم‌های مکانوبیولوژی با توصیف دقیق‌تری از رویدادهای سلولی و مولکولی موردتوجه قرارگرفته است. یکی از چالش‌های اصلی در این زمینه، اعتبارسنجی مدل‌ها به‍وسیله مقایسه آن‌ها با داده‌های تجربی است. این مدل‌ها می‌توانند به درک بهتر فرایند ترمیم شکستگی استخوان و بهینه‌سازی طراحی ایمپلنت‍ها و روش‍های درمانی کمک کنند. مدل‍های مکانوبیولوژی موجود هنوز در دوره‍ی طفولیت خود بسر می‍برند و نیاز است به‌طور مداوم، همگام با پیشرفت-های پیوسته در زمینه‍ی مکانوبیولوژی سلول‌های بنیادی، به‌روزرسانی و اصلاح شوند.

بیومکانیک

مروری بر بیومکانیک و عملکرد پلاک‌های لاکینگ در جراحی‌های ارتوپدی، مزایا و محدودیت‌ها (مقاله مروری)

صفحه 108-117

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.474921.1101

سید حسین جهانبخش، آیدین عربزاده، سید سعید خبیری، نیما باقری، سید هادی کلانتر

چکیده چکیده: فیکساسیون شکستگی با استفاده از پلاک در طول زمان تکامل یافته است. این پیشرفت هم در انواع وسیله‌های مورداستفاده، مانند تولید پلاک‌های لاکینگ و هم در رویکرد مفهومی جراحان ارتوپد، مانند احترام به بافت نرم و حداقل دست‌کاری آن، مشهود است. به‌طور خلاصه، پلاک‌های لاکینگ به‌عنوان فیکساتورهای اینترنال عمل می‌کنند، به‌طوری‌که پلاک به‌عنوان راد و پیچ‌ها نقش شنز پین‌ را ایفا می‌کنند. این ساختار که به‌عنوان یک واحد محکم و یکپارچه عمل می‌کند، کمتر به کیفیت استخوان وابسته است و این ویژگی آن را به ‌خصوص در فیکساسیون شکستگی‌های سطح مفصلی و شکستگی‌های متافیزیال، به ویژه با رویکردهای کمتر تهاجمی، مفید می‌سازد. پیشرفت‌های متعدد در تکامل این پلاک‌ها، مانند  Variable Angle Platesو LCP (Locking Compression Plates) اختیار عمل قابل‌توجهی را برای جراحان در حین عمل فراهم می‌آورد. درک مفاهیمی مانند Working Length And Screw density کمک زیادی به جراحان در قرار دادن پیچ‌ها می‌کند. اگرچه هیچ کنترااندیکاسیون قطعی برای استفاده از پلاک‌های لاکینگ وجود ندارد، اما استفاده از آن‌ها در شکستگی‌های ساده دیافیزال توصیه نمی‌شود. با ارزیابی مستمر طراحی، بیومکانیک و درک مفاهیم جراحی، اطمینان داریم که در آینده نزدیک، پلاک‌های لاکینگ جدیدتر و پیشرفته‌تری از طریق همکاری جراحان ارتوپد و مهندسان توسعه خواهند یافت. این بهبود مستمر نشان‌دهنده طبیعت پویای تکنولوژی ارتوپدی و تکنیک‌های جراحی در مدیریت شکستگی‌ها است.