دوره و شماره: دوره 19، شماره 4 - شماره پیاپی 75، پاییز 1400 (75) 

ترومای ارتوپدی در پاندمی کووید-19 (مطالعه‌ای در یک مرکز سطح سه، جنوب ایران)

صفحه 137-144

https://doi.org/10.22034/ijos.2021.303863.1010

سید محمد طحامی، سید علی هاشمی، آرمین اکبرزاده، محمد هادی گرامی، امیر امینیان، سید امیررضا مصباحی، امین ضرابی، رسول صفری

چکیده پس‌زمینه: بیماری جدید کووید-19 برای نخستین بار در دسامبر 2019، در ووهان چین دیده شد. طی پاندمی کووید-19، جراحی‌های غیراورژانسی به تأخیر افتادند و تشکیلات و منابع مراقبت سلامت برای ارائة خدمات کارآمد به تعداد بالای بیماران مبتلا به کووید-19 سازماندهی شدند. بنابراین، رویکرد به بیماران ترومایی که مبتلا به کووید-19 هستند، مسئله‌ای چالش‌برانگیز است که نیازمند توجه ویژه و شرایط مراقبت بهداشتی مخصوص است.
مواد و روش‌ها: این مطالعه کوهورت گذشته‌نگر در بیمارستان رجائی که مرکز اصلی تروما در جنوب ایران بود، بین ماه‌های مارس تا اوت سال 2020، از زمان شروع پاندمی کووید-19 انجام شد. عفونت کووید-19 چه با سی‌تی‌اسکن مثبت و چه با تست پی‌سی‌آر (PCR)، مثبت در نظر گرفته شد. داده‌های مربوط به تروما نظیر مکانیسم و الگوی تروما و جراحت و مداخلات جراحی انجام شده روی بیماران مشکوک ثبت شدند. خصوصیات پایه نظیر سن، جنس، مصرف سیگار و بیماری‌های همراه نیز جمع‌آوری شدند. نیاز به پذیرش در آی‌سی‌یو (ICU) و میزان مرگ و میر موارد کووید و غیرکووید به عنوان متغیرهای نتیجه بررسی و با یکدیگر مقایسه شدند.
نتایج: طی یک دورة شش ماهه در پاندمی کووید-19، 9248 بیمار به مرکز ترومای ما مراجعه کردند. در حالی که 222 بیمار، مشکوک به عفونت کرونا بودند، 64 مورد مثبت شدند که میانگین سنی‌شان 44 سال بود. از بین این 64 بیمار کووید-19 مثبت، 33 بیمار با میانگین سنی 36/4 سال جراحات ارتوپدی داشتند. 23 بیمار تحت درمان جراحی ناشی از جراحات ارتوپدی قرار گرفتند. 24 بیمار قربانی تصادفات وسایل نقلیه موتوری بودند که شامل 7 مورد شکستگی لگن و استابولوم می‌شد. میزان مرگ و میر موارد مثبت کووید-19، 15/6% (10 بیمار از 64 مورد) و در افراد کووید-19 منفی، 10/1% بود (16 بیمار از 158بیمار). اختلاف چندان مشهود نبود (25%=p). آنالیز چندمتغیره اثر عوامل پایه و مربوط به تروما بر میزان مرگ و میر نشان داد که سن بالاتر (p=%001)، عفونت کووید-19 (p=%033) و پروسة جراحی (p=%038) عواملی هستند که ضعیف‌ترین پیش‌آگهی برای مرگ و میر را دارند.
نتیجه‌گیری: میزان مرگ و میر بیماران ترومایی با عفونت کووید-19 مثبت 15/6% بود (10 بیمار). سن بالاتر، عفونت کووید-19 و پروسة جراحی عوامل با پیش‌آگهی ضعیفی بودند که از نظر آماری با مرگ و میر بیشتری همراه بودند.
 
 

بررسی پیامدهای سارکوم یووینگ در بیماران مراجعه کننده به مراکز آموزشی - درمانی جنوب ایران

صفحه 145-151

https://doi.org/10.22034/ijos.2021.279291.0

سعید سلوکی، امیر رحمانی رسا، نرگس قمری، محمد مهدی کامروان

چکیده هدف: یکی از مسائلی که در ارتباط با تحریک و تسریع بازسازی استخوان و ترمیم شکستگی‌های استخوانی وجود دارد استفاده و تنظیم عملکرد سیستم ایمنی بدن در راستای استخوان‌سازی سریع و بهبود عیوب است که تحت عنوان استئوایمونولوژی شناخته می‌شود.
روش: سارکوم یووینگ تومور اولیه و بدخیم استخوان است که حفظ جان بیمار و انتخاب بهترین شیوه درمان جزو چالش‌های پزشکی آن محسوب می‌شود. در حال حاضر درمان با استفاده از شیمی درمانی و جراحی مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه بررسی پیامدها و بقای عمر پس از شیمی درمانی قبل از جراحی، جراحی و شیمی درمانی بعد از جراحی در مراکز آموزشی درمانی جنوب ایران می‌باشد.
مواد و روش‌ها: در این پژوهش گذشته‌نگر، بیماران با سارکوم یووینگ با سابقه 11 سال درمان در دو مرکز آموزشی درمانی جنوب ایران، از طریق بررسی پرونده و ارزیابی‌های بالینی و تصویربرداری در موارد زنده و قابل دسترس، مورد مطالعه قرار گرفتند.
یافته‌ها: 42 بیمار از سال 1384 تا 1395 در دو مرکز آموزشی درمانی مورد درمان قرار گرفتند. 13 بیمار فوت کرده بودند و 2 نفر در مطالعه شرکت نکردند. یافته‌های حاضر در مورد اطلاعات دموگرافیک، توزیع آناتومیک، میزان بقا و پیامدهای تومور در 27 بیمار نجات یافته از این سارکوم بود. بهترین نتایج درمانی در بیمارانی به دست آمد که شیمی درمانی قبل از جراحی دریافت کرده بودند و سپس تحت جراحی و به دنبال آن شیمی درمانی مجدد قرار گرفته بودند. شایع‌ترین عضو درگیر در بیماران مورد مطالعه استخوان ران و شایع‌ترین عمل جراحی انجام گرفته برداشت رادیکال بوده است. 46/2% بیماران بقای عمر 5 ساله بدون بیماری داشتند.
نتیجه‌گیری: تشخیص زودرس و درمان مناسب به صورت شیمی درمانی قبل ازعمل، جراحی با برداشتن حاشیه مناسب و شیمی درمانی بعد از جراحی برای این تومور پیشنهاد می‌شود. مطالعه ما این نکات را در مورد شیمی درمانی قبل از عمل جراحی و شیمی درمانی بعد از عمل تایید کرد.
 
 

نتایج درمان شکستگی سوپراکندیلار هومروس تیپ II در کودکان: گچ‌گیری در مقابل پین‌گذاری

صفحه 152-156

https://doi.org/10.22034/ijos.2022.303202.1012

حسین اکبری اقدم، محمدرضا غلامرضایی، پریا روحی، امیرحسین فرخ زاد

چکیده هدف: رویکرد جراحان ارتوپدی برای پین‌گذاری شکستگی‌های سوپراکوندیلار تیپ II با روش بسته، رو به افزایش است. در این مطالعه، نتیجه درمان جااندازی بسته و گچ‌گیری در مقایسه با پین‌گذاری بررسی می‌شود.
روش: در یک مطالعه مقطعی گذشته‌نگر، 39 کودک 3 تا 11 ساله مبتلا به شکستگی سوپراکوندیلار تیپ II گارتلند که تحت درمان با جااندازی بسته و پین‌گذاری و جااندازی بسته و گچ‌گیری قرار گرفته بودند، به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی آسان با استفاده از اطلاعات دموگرافیک و اندازه‌گیری زاویه باومن، در مدت بستری در بیمارستان و 4 هفته پیگیری، مورد ارزیابی قرار گرفتند.
یافته‌ها: با استفاده از آزمون t نمونه مستقل، بین زمان بستری در بیمارستان و نوع درمان تفاوت معنی‌داری وجود داشت و در گروهی که تحت درمان با جااندازی بسته و گچ‌گیری قرار گرفته بودند، به‌طور معنی‌داری کمتر بود [میانگین انحراف معیار: 6/42 ± 37/42 و 005%>p] بین اندازه‌های زاویه باومن در دو گروه تفاوت معناداری وجود نداشت.
نتیجه‌گیری: نتیجه دو نوع درمان تفاوت معنی‌داری نداشت، اقامت در بیمارستان به طور قابل توجهی کمتر بود و نتایج رادیوگرافی مشابه پس از چهار هفته پی‌گیری مشاهده شد.
 

مقایسه ترانکزامیک اسید تزریق وریدی با کاربرد موضعی در کاهش خونریزی در اعمال جراحی ستون فقرات

صفحه 157-162

https://doi.org/10.22034/ijos.2022.306738.1013

حمید حصاری کیا، علیرضا رحیم نیا، غلامرضا فرزانگان، موسی رضا انبارلوئی، امین حمیدزاده خیاوی

چکیده پیش‌زمینه و مقدمه: از روش‌های کنترل و کاهش خونریزی جراحی ستون فقرات کاربرد ترانکزامیک اسید است. هدف، مقایسه خونریزی در تجویز تزریقی و موضعی آن و تعیین پروتکل استفاده از آن درجراحی ستون فقرات به منظور کاهش خونریزی در راستای ارتقای اقتصاد سلامت است.
روش: نوع مطالعه مقطعی (Cross sectional) گذشته‌نگر در جامعه بیماران تحت جراحی ستون فقرات در بیمارستان بقیه‌الله (عج) بود. معیارهای ورود به مطالعه، جراحی انتخابی ستون فقرات بالای 3 سطح و معیارهای خروج شامل اختلال خونریزی، پارگی دورا و جراحی بیش از 3 ساعت بود. بیماران موضعی و وریدی به ترتیب 27 و22 نفر بودند. تجزیه و تحلیل با نرم‌افزار SPSS انجام شد. سطح معنا‌داری آزمون آماری 0/05 بود. تزریق وریدی با دوز اولیه 10 میلی‌گرم بر کیلوگرم و نگهدارنده یک میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. در تزریق موضعی، نخست، با یک گرم در 300 میلی‌لیتر و در پایان، 500 میلی‌گرم در 50 میلی‌لیتر بود. معیار خونریزی حجم درن بود. از 49 بیمار، 22 نفر (44/9%) دارو را وریدی و 27 نفر (55/1%) موضعی گرفتند.
یافته‌ها : ارتباط معناداری بین میزان خونریزی با نوع جراحی (0/48=p) باسطح جراحی (0/48=p) و میزان خونریزی کل (0/14=p) به دست نیامد. معیار خونریزی در گروه موضعی، هنگام عمل: 367/48±563/89 میلی‌لیتر، پس از عمل: 71/37±116/30 میلی‌لیتر و میزان کل: 394/83± 680/19 میلی‌لیتر بود. در گروه وریدی: هنگام عمل: 84/296±64/496 میلی‌لیتر، پس از عمل: 84/75±120 میلی‌لیتر و کل: 45/311±64/616 میلی‌لیتر بود.
نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق اثربخشی تجویز موضعی را در مقایسه با تجویز وریدی تأیید نمی‌کند، ولی میانگین خونریزی در استفاده موضعی از ترانگزامیک اسید مشابه نوع تزریقی است.
 
 

بررسی شیوع ناهنجاری‌های جلو آمدن سر و گردی شانه در دو گروه سنی بانوان سالم

صفحه 163-169

https://doi.org/10.22034/ijos.2022.304935.1011

زهرا رحیمی

چکیده زمینه: پژوهش حاضربا هدف بررسی شیوع ناهنجاری‌های جلو آمدن سر و گردی شانه در بانوان سالم در شهر شیراز صورت گرفته است.
روش‌ها: 500 بانوی سالم، 400 نفر در محدوده سنی 17 تا 25 سال (با میانگین سنی 19 سال) و ۱۰۰ نفر در محدوده 35 تا 50 سال (با میانگین سنی 40 سال)، با روش نمونه‌گیری تصادفی نسبی در دو گروه و از نظر شدت ناهنجاری‌ها به سه گروه تقسیم شدند.  ارزیابی پوسچر با استفاده از شاغول صورت گرفت. متغیرهای جمعیت‌شناختی و میزان ناهنجاری‌های سر و گردن در مناطق مورد نظر در پرسشنامه مربوطه ثبت شد. با استفاده از دستگاه کیفومتر زاویة کوژی اندازه‌گیری و مقایسه شد.
یافته‌ها: اختلاف معنی‌داری بین متغیرهای سن وگردی شانه وجود داشت (0/05>p)، ولی ارتباط بین سن و ناهنجاری جلو آمدن سر معنی‌دار نبود (0/2=p). بین متغیر شغل و ناهنجاری جلو آمدن سر و گردی شانه نیز اختلاف معنی‌داری مشاهده شد (0/05>p). نتایج نشان داد که مقدار این زاویه در گروه سنی بالاتر، بیشتر است. همچنین ارتباط مستقیمی بین مقدار زاویه و درد در ناحیه بین دو کتف مشاهده شد (0/0001 =r=0/4, p). افزایش سن با مسائل شغلی در ایجاد آنها مؤثر بود. افرادی که به طور مرتب ورزش می‌کردند به وضوح شکایت کمتری از درد ابراز داشتند.
نتیجه‌گیری: ناهنجاری‌های مذکور در هر دو گروه سنی مشاهده می‌شود. در مورد میزان شیوع، ناهنجاری در افراد مسن‌تر بیشتراست و ورزش منظم می‌تواند میزان درد را کاهش دهد.

مقایسه نتایج کوتاه مدت همی آرتروپلاستی بایپولار سیمانی و غیرسیمانی در شکستگی گردن فمور در بیماران بالای 70 سا ل

صفحه 170-175

https://doi.org/10.22034/ijos.2022.323437.1018

مهدی تیموری، مهدی مطیفی فرد، سحر سادات لاله زار، مهسا الیاسی

چکیده مقدمه: همی‌آرتروپلاستی هیپ روش رایج مورد استفاده برای درمان شکستگی گردن فمور در افراد مسن است. با توجه به شدت تخریب استخوان از دو روش بایپولار سیمانی و غیرسیمانی استفاده می‌شود.
روش‌ها: در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌه «آﯾﻨﺪه ﻧﮕﺮ»، 60 نفر از افراد ﺑﺎﻻی 70 ﺳﺎل که ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺷﮑﺴﺘﮕﯽ ﮔﺮدن ﻓﻤﻮر در طی دو سال، ﺑﻪ ﻣﺮاﮐﺰآﻣﻮزﺷﯽ درﻣﺎﻧﯽ ﺷﻬﺮ اﺻﻔﻬﺎن ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﺮده بودند، به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول: به روش بای پولار سیمانی و گروه دوم: به روش بای پولار غیرسیمانی تحت درمان قرار گرفتند. شدت درد، کیفیت زندگی و عملکرد هیپ طی 6 ماه پس از عمل با استفاده از معیارهای VAS، پرسشنامه SF-36 وسیستم امتیازبندی هاریس بررسی شد.
یافته‌ها: میانگین ﺷﺪت درد، کیفیت زندگی و عملکرد هیپ در فواصل 3 و 6 ماه پس از جراحی تفاوت معناداری نداشت.
نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد دو روش جراحی سیمان‌گذاری شده و غیرسیمان‌گذاری شده، از نظر میزان درد، کیفیت زندگی و عملکرد هیپ تفاوت قابل ملاحظه‌ای با یکدیگر ندارند. در کل، هر دو روش می‌توانند در کوتاه مدت نتایج خوبی در جراحی شکستگی گردن فمور داشته باشند.

علوم پایه

تحریک و تسریع بازسازی استخوان و ترمیم شکستگی های استخوانی با استفاده از مواد زیستی دارای خاصیت تنظیم کننده سیستم ایمنی

صفحه 176-184

https://doi.org/10.22034/ijos.2021.141944

وحید ضرغامی، فرشته محرم زاده جغناب، محمدعلی شکر گزار

چکیده مقدمه: یکی از مسائلی که در ارتباط با تحریک و تسریع بازسازی استخوان و ترمیم شکستگی های استخوانی وجود دارد استفاده و تنظیم عملکرد
سیستم ایمنی بدن در راستای استخوان سازی سریع و بهبود عیوب است که تحت عنوان استئوایمونولوژی شناخته میشود.
مواد و روشها: در این مقاله مروری، با بررسی 57 مقاله از منابع ScienceDirect و PubMed روش مواجهه ی سیستم ایمنی بدن هنگام بروز
شکستگی های استخوانی بررسی شده است.
نتایج: مواد بیولوژیکی از قبیل فاکتور نکروز توموری آلفا (TNF-α)، لیپوپلی ساکارید (LPS)، پروتئین اینترلوکین 17 (IL-17)، لیپوتیکوئیک اسید
(LTA) به عنوان مواد دارای خاصیت تنظیم کننده ی سیستم ایمنی معرفی شدند که دارای قابلیت بهبود فرآیند استخوان سازی و ترمیم سریع تر از
طریق تحریک سیستم هستند.
نتیجه گیری: جهت گیری پژوهش های آینده، در خصوص پیدایش ترکیبات درمانی جدید حاصل از مواد استخوان ساز از قبیل فاکتورهای رشد
استخوانی و مواد تنظیم کننده ی رفتار سیستم ایمنی بدن در راستای بازسازی استخوان پیش بینی شد.

تأثیر نانو لوله‌های ایجاد شده بر سطح آلیاژ حافظه‌دار نیکل - تیتانیم (نایتینول) بر خواص بیولوژیکی آن در ایمپلنت های ارتوپدی

صفحه 185-193

https://doi.org/10.22034/ijos.2022.318568.1015

بنفشه جعفرقلی زاده، ناهید حسن زاده نعمتی

چکیده پس زمینه: افزایش جمعیت سالمند تقاضای روزافزون ایمپلنت های ارتوپدی را به همراه داشته است. با پیدایش آلیاژهای حافظهدار نیکل _ تیتانیم 
که با نام تجاری نایتینول شناخته شده است، این مواد به دلیل برخورداری از خواص مکانیکی و بیولوژیکی از جمله حافظه شکلی،
سوپرالاستیسیته، عمر خستگی بالا و زیست سازگاری عالی، به طور گسترده توجه پژوهشگران را به منظور استفاده در صنایع پزشکی از قبیل
سیمهای ارتودنسی، سیستمهای رهایش دارو، استنتهای قلبی و عروقی و ایمپلنت های ارتوپدی به خود جلب کرده است، اما در برخی موارد
ممکن است ویژگیهای سطحی مانند مقاومت به خوردگی و ویژگیهای بیولوژیکی، برای کاربردهای بالینی کافی نباشد. عفونت ناشی از وجود
ایمپلنت ها در بدن، یکی از موارد شایع شکایت بیماران است. از آنجا که باکتریها در ناکار کردن سهم بسزایی دارند لذا ایجاد خاصیت آنتی
باکتریال مورد توجه قرار گرفته است.
مواد و رو شها: نانو لوله های ایجاد شده بر سطح نایتینول از طریق آندایز کردن میتواند یکی از راه حلهای مفید برای ایجاد خاصیت آنتی باکتریالی
باشد. همچنین توانمندی این ساختارها، برای حمل داروهایی از قبیل داروهای آنتیبیوتیک، میتواند مشکلات ناشی از کاشت ایمپلنت های
ارتوپدی در بدن را به حداقل برساند.
نتایج: به منظور افزایش توانایی آنتی باکتریالی طولانی مدت ایمپلنت های ارتوپدی، محققان با استفاده از روش های اصلاح سطح مناسب، به بهبود
خواص فیزیکی و شیمیایی سطح نایتینول پرداخته اند.
نتیجه گیری: در این گزارش، مروری بر تحقیقات انجام شده به منظور اصلاح سطح نایتینول به روش آندایز کردن و ایجاد نانولوله ها بر سطح آن و
بارگذاری دارو انجام شده و تأثیر پارامترهای مختلف بر مورفولوژی، رهایش یون نیکل، رفتارهای خوردگی، بیولوژیکی و رهایش دارویی آن به
منظور کاربرد در ایمپلنت های ارتوپدی آورده شده است.