نویسنده = سید محمد جواد مرتضوی
زانو

تکنیک سیمان گذاری در تعویض کامل مفصل زانو(مقاله مروری)

دوره 23، شماره 3، تابستان 1404، صفحه 152-155

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.482173.1110

سینا امینی زاده، مهدی بیاتی، مهدی صاحبی، محمد آیتی فیروزآبادی، محمد رضا رزاق اف، سید محمد جواد مرتضوی

چکیده چکیده: تعویض کامل مفصل زانو (Total Knee Arthroplasty or TKA) نوعی جراحی برای درمان بیماران مبتلا به استئوآرتریت پیشرفته زانو می‌باشد. در حال حاضر حدود %۹۵٫۳ آرتروپلاستی‌های زانو با سیمان گذاری انجام میشوند. از زمان معرفی سیمان، Polymethylmethacrylate (PMMA) نقش اصلی را به عنوان ماده نگاه‌دارنده در آرتروپلاستی ایفا کرده است. cementless fixation می‌تواند نرخ بقای بهتری را در گروهی از بیماران ایجاد کند اما اعتقاد بر این است که cemented TKA دارای عوارض عفونی کمتری است. بنابراین با روند رو به افزایش TKA، برای جلوگیری از افزایش شکست در TKA اولیه و جلوگیری از تحمیل هزینه، بهبود روش‌های انجام TKA و به ویژه بهبود تکنیک سیمان گذاری در TKA ضروری می‌باشد. این مطالعه مروری روایی (narrative review) با جست‌وجو کردن پایگاه داده الکترونیکی MEDLINE برای مقالات منتشرشده در رابطه با TKA cementing در بازه زمانی 2000 تا 2024 با هدف بررسی مناسب‌ترین تکنیکهای سیمان گذاری در تعویض مفصل زانو انجام شد. مقالات اخیر عوامل متعددی که بر نتایج گذاشتن سیمان در TKA اثر گذارند از جمله میزان نفوذ سیمان، تکنیک سیمان گذاری و ویسکوزیته سیمان (نوع سیمان) را شناسایی کرده-اند.آماده‌سازی سطوح استخوانی قبل از هر روش سیمان گذاری برای اطمینان از نفوذ کافی سیمان در استخوان ضروری است. برای این منظور باید دبری‌های استخوانی و خون و چربی را از سطوح پاک کرد. سطوح استخوانی باید قبل از سیمان گذاری به‌طور کامل خشک شوند. برای اطمینان از نفوذ کافی سیمان به استخوان، باید سطوح اسکلروتیک تحت دریلینگ قرار بگیرند. دریلینگ استخوان اسکلروتیک علاوه بر افزایش نفوذ سیمان باعث بهبود Pull-out Strength نیز میشود. روش سیمان گذاری با شل شدن پروتز مفصل زانو مرتبط است و می‌تواند منجر به شکست زودهنگام یا دیررس عمل تعویض مفصل و در ادامه نیاز به تعویض مفصل مجدد شود. فلذا بهره‌گیری از یک روش دقیق سیمان گذاری در زمان قرار دادن پروتز مفصلی، برای جلوگیری از شل شدن آسپتیک و در نتیجه شکست زودهنگام TKA اساسی است.

زانو

تراکینگ پتلا در تعویض کامل مفصل زانو (مقاله مروری)

دوره 23، شماره 2، بهار 1404

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.492612.1119

حسین احمدزاده، محمد رستگار، محمد مهدی کرمی، عبدالسلام رزاقی، سید محمدجواد مرتضوی

چکیده یکی از عوارض شایع پس از جراحی تعویض کامل مفصل زانو، درد و بی‌ثباتی در مفصل پاتلوفمورال است که به‌طور قابل‌توجهی کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. آمارها نشان می‌دهند که ۸ تا ۱۲ درصد از جراحی‌های بازنگری تعویض مفصل زانو، به دلیل مشکلات مربوط به مفصل پاتلوفمورال انجام می‌شوند. یکی از نگرانی‌های مهم در حین جراحی، عدم ردیابی مناسب کشکک (Patellar Maltracking) است که به‌طور مکرر مشاهده می‌شود. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که کشکک (پاتلا) در مسیر حرکتی طبیعی خود حرکت نکند و این امر منجر به بروز مشکلات عملکردی و درد می‌شود. روش‌های مختلفی برای ارزیابی و اصلاح عدم ردیابی کشکک معرفی شده‌اند. این مقاله مروری، به‌طور جامع به جنبه‌های مختلف این مشکل می‌پردازد، از جمله: تعریف عدم ردیابی پاتلوفمورال -عوامل مؤثر بر ردیابی کشکک -ارزیابی حین جراحی ردیابی کشکک- تکنیک‌ها و ابزارهای عملی برای بررسی آن-مفهوم ردیابی ایده‌آل کشکک -هدف‌گذاری برای تراز بهینه حرکات کشکک و روش‌های جراحی برای اصلاح عدم ردیابی کشکک هدف این مقاله، ارائه نگاهی جامع به اهمیت اصلاح مناسب ردیابی کشکک جهت بهبود نتایج جراحی و افزایش رضایت بیماران است.

ارتوپدی

پیامدهای مصرف طولانی مدت داروهای کورتیکواسترویید بر سیستم اسکلتی عضلانی(مقاله مروری)

دوره 22، شماره 3، تابستان 1403، صفحه 160-165

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.504247.1127

عبدالسلام رزاقی، سینا اسماعیلی، محمد ایتی فیروزابادی، پویا طباطبایی ایرانی، حامد نقی زاده، سید محمد جواد مرتضوی

چکیده چکیده: کورتیکواستروئیدها داروهای پرکاربردی هستند که مصرف آن‌ها در حال افزایش است. در بیماری‌های خودایمنی و روماتولوژی، استفاده از کورتیکواستروئیدها به صورت پالس درمانی و طولانی‌مدت بسیار رایج است و به دلیل پاندمی کووید-۱۹، مصرف آن‌ها افزایش چشمگیری یافته است. بااین‌حال، مصرف طولانی‌مدت کورتیکواستروئیدها می‌تواند با عوارض جانبی متعددی بر سیستم اسکلتی-عضلانی همراه باشد، از جمله استئوپروز، افزایش خطر شکستگی‌، نکروز آواسکولار، هیپوکلسمی، هیپوویتامینوز D و اختلال در رشد استخوان در کودکان. استئوپروز ناشی از کورتیکواستروئیدها شایع‌ترین نوع پوکی استخوان ثانویه است. چندین عامل مانند سن، مدت‌زمان مصرف، سابقه خانوادگی پوکی استخوان، شکستگی‌های قبلی و میزان دریافت کلسیم در شیوع آن نقش دارند. کورتیکواستروئیدها اثرات خود را با اختلال در تعادل بین عملکرد سلول‌های استئوبلاست و استئوکلاست اعمال می‌کنند. این داروها همچنین با تغییر در جذب کلسیم از روده و دفع کلسیم از طریق کلیه‌ها، متابولیسم کلسیم را مختل می‌کنند. برای به حداقل رساندن این عوارض، می‌بایست درمان با کورتیکواستروئید در صورت امکان محدود شود-با مصرف مکمل‌های کلسیم و ویتامین D همراه باشد، ایجاد وقفه‌های حداقل سه‌ماهه بین دوره‌های مصرف کورتیکواستروئید و در نظر داشتن درمان‌های جایگزین (به‌ویژه در اطفال) می‌تواند به کاهش خطرات احتمالی کمک کند.

ارتوپدی

سینوویورتزیس با P32: اثرگذاری آن تا چه زمانی در سینوویت هموفیلی باقی می ماند؟

دوره 21، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 139-145

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.473513.1103

امیر رضا فرهود، محمدرضا رزاق اف، سپند حیدری، علی شبیب، غلامرضا توگه، محمد آیتی فیروزآبادی، محمد افتخاری، سید محمد جواد مرتضوی

چکیده مقدمه: سینوویورتز رادیواکتیو که به‌عنوان یک درمان موضعی برای آرتروپاتی هموفیلیک استفاده می‌شود، باعث تخریب عروق زیرسینوویال می‌شود. مطالعات قبلی نشان داده‌اند که این روش در کاهش میزان همارتروز در بیمارانی که به‌طور مکرر دچار این مشکل می‌شوند، مؤثر است. با این حال، هنوز مشخص نیست که این اثر تا چه مدت دوام دارد و آیا بر تغییرات رادیولوژیک تأثیری دارد یا خیر.
هدف: ارزیابی تأثیر مدت‌زمان پیگیری پس از سینوویورتز بر وقوع همارتروز و همچنین میزان درگیری بالینی و رادیولوژیک مفصل.
روش‌ها: یک نوبت سینوویورتز با استفاده از ³²Pبرای ۵۶ مفصل هدف در ۵۶ بیمار انجام شد. ۳۰ بیمار (۲۹ مرد و ۱ زن) با میانگین سنی ۱۵.۵۵ سال (±۶.۱۷) و مدت پیگیری ۲۱.۸ ماه (محدوده: ۳-۳۶) با ۲۶ مرد با میانگین سنی ۱۷.۷۱ سال (±۸.۳۳) و مدت پیگیری متوسط ۴۳.۶ ماه (محدوده: ۳۸-۱۰۲) مقایسه شدند.
نتایج: متوسط کاهش میزان همارتروز در گروه پیگیری ≤۳۶ ماه ۵۶.۴٪ (P<0.05) و در گروه پیگیری >۳۶ ماه ۳۵.۹٪ بود (P<0.05). اگرچه در گروه پیگیری ≤۳۶ ماه بهبود بیشتری مشاهده شد، اما تفاوت از نظر آماری معنادار نبود. علاوه‌براین، میانگین بهبود درجه بالینی (فرناندز-پالازی) در گروه پیگیری ≤۳۶ ماه برابر با ۰.۵۶ (SE=0.21) (P<0.05) و در گروه پیگیری >۳۶ ماه برابر با ۰.۶۵ (SE=0.28) بود (P<0.05) که از نظر آماری اختلاف دو گروه معنادار نبود. افزایش میانگین درجه رادیوگرافیک (آرنولد-هیلگارتنر) در گروه پیگیری ≤۳۶ ماه برابر با ۰.۲۵ (SE=0.15) و در گروه پیگیری >۳۶ ماه برابر با ۰.۷۸ (SE=0.14) بود و این تفاوت از نظر آماری معنادار بود.
نتیجه‌گیری: تأثیرات مفید سینوویورتز با ³²P بر درجه درگیری بالینی در آرتروپاتی هموفیلیک در طول زمان باقی می‌ماند. با وجود کاهش اولیه در اثربخشی، پیگیری طولانی‌مدت نشان داد که اثرگذاری سینوویورتز همچنان ماندگار است. با این حال، این روش درمانی نتوانست پیشرفت تخریب مفصل در تصاویر رادیولوژیک را متوقف کند.

هیپ

تعویض کامل مفصل ران در بیماران کم خونی داسی شکل: گزارش موردی و مرور مقالات

دوره 21، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 153-158

https://doi.org/10.22034/ijos.2025.475253.1104

سینا اسماعیلی، معین اکبری، محمدرضا رزاقف، محمد قربان زاده، سید محمد جواد مرتضوی

چکیده بیماری کم خونی داسی‌شکل (SCD)، یک اختلال ارثی اتوزومال مغلوب است که به دلیل جهش در ژن β-گلوبین ایجاد می‌شود و اغلب منجر به عوارض اسکلتی مانند نکروز آواسکولار (AVN) سر استخوان فمور، پوکی استخوان، شکستگی‌ها و عفونت‌ها می‌شود. با وجود جراحی‌های محافظت‌کننده از مفصل، بسیاری از بیماران SCD نیاز به تعویض کامل مفصل ران (THA) دارند. با این حال، THA برای این بیماران خطرات قابل توجهی به همراه دارد، از جمله هیپوکسی و انسداد عروقی به دلیل آزاد شدن سیتوکین‌ها در حین عمل جراحی. این گزارش موردی مربوط به یک زن ۲۹ ساله با بیماری SCD است که با درد مکرر در مفصل ران مراجعه کرد. جراحی قبلی او به دلیل بحران سلول داسی‌شکل لغو شده بود. معاینه فیزیکی محدودیت حرکت مفصل ران را نشان داد و تصویربرداری نکروز آواسکولار سر استخوان ران راست را تأیید کرد. پس از مشاوره کامل با متخصص خون، THA بدون سیمان انجام شد. جراحی بدون حادثه بود و با حداقل از دست دادن خون و بدون نیاز به انتقال خون انجام شد. بیمار به خوبی بهبود یافت و در اولین ویزیت پس از عمل در وضعیت پایداری قرار داشت. تعویض کامل مفصل ران در بیماران SCD به دلیل شیوع بالای استئونکروز سر استخوان فمور رایج است، اما این بیماران با خطرات بیشتری از عوارض پس از عمل مواجه هستند. بنابراین، برنامه‌ریزی دقیق قبل از عمل و هماهنگی میان تیم‌های جراحی، بیهوشی و هماتولوژی برای بهینه‌سازی نتایج ضروری است.

زانو

منیسک دیسکوئید یک عامل نادر در ایجاد مونوارتریت زانو در اطفال،معرفی بیمار و بررسی مقالات

دوره 21، شماره 3، تابستان 1402، صفحه 98-102

https://doi.org/10.22034/ijos.2024.476027.1106

عبدالسلام رزاقی، محمد ایتی فیروز ابادی، سید محمد جواد مرتضوی

چکیده مقدمه: درد زانو, یکی از شایع‌ترین شکایات اسکلتی -عضلانی در اطفال و نوجوانان است. تشخیص افتراقی‌های نسبتاً وسیعی برای مونوارتریت زانو وجود دارد یکی از علل درد , و تورم زانو منیسک دیسکوئید است که به عنوان شایع‌ترین آنومالی مادرزادی زانو می‌تواند با طیف وسیعی از علائم نظیر درد، تورم وعلائم مکانیکال شامل ایجاد صدای کلیک(clicking، snapping، popping و قفل شدن((locking زانو بروز کند بنابراین لازم است با شناخت دقیق این بیماری ،از سایر بیماری هایی که این علائم را نشان می دهند افتراق داده شود .هدف از این مطالعه معرفی بیماری با درد و تورم مزمن زانو و با تشخیص منیسک دیسکوئید است تا نشان دهیم ظن بالینی قوی لازم است تا بتوانیم این بیماری را در کودکان به ویژه در مواردی که در سنین پایین بروز می کند تشخیص دهیم .
معرفی case: بیمار دختر ۶ ساله‌ایست که با درد و تورم و محدودیت حرکتی زانوی چپ از ۴ سال قبل مراجعه کرده و در این مدت با تشخیص JRA تحت درمان قرار گرفته است و به دلیل عدم پاسخ به درمان با ارجاع به کلینیک زانو و پس از معاینه و بررسی، منیسک دیسکوئید به عنوان بیماری واقعی وی تشخیص داده شد و تحت درمان آرتروسکوپیک saucerization و ترمیم منیسک لترال قرار گرفت.
استنتاج(conclusion) با توجه به این مطالعه، منیسک دیسکوئید می‌بایست به عنوان یک تشخیص افتراقی مهم در کودکانی که با درد و تورم زانو مراجعه می‌کنند در نظر گرفته شود.

سایر

بررسی وضعیت کنونی آموزش رشته ارتوپدی و مقایسه دانش و مهارت دانش‌آموختگان در چند مرکز مختلف تربیت ارتوپد در ایران

دوره 20، شماره 3، تابستان 1401، صفحه 137-142

https://doi.org/10.22034/ijos.2023.378700.1051

عادل ابراهیم پور، محمد رازی، سید محمد جواد مرتضوی، محمد حسین ابراهیم زاده، روشنک مرادی، فرساد بیگلری، سید سعید خبیری، محمد فکور، محمد علی سازگاری، فرشید باقری

چکیده مقدمه: برای بهبود سطح آموزش دستیاران ارتوپدی و بهبود خدمت‌رسانی به بیماران در سیستم آموزشی درمانی ایران، در قدم اول لازم است که اطلاعاتی در مورد وضعیت کنونی آموزش علمی، عملی و پژوهشی دستیاران به دست آید.
روش‌ها: در این طرح پژوهشی در وهله اول بررسی کریکولوم آموزشی اجرایی در 14 مرکزاز 6 دانشگاه علوم پزشکی مختلف انجام شد و در وهله بعد به بررسی منابع انسانی، زیرساخت‌ها، امکانات و تجهیزات اتاق عمل، نتایج آموزشی و پژوهشی و اجرای منظم آزمون‌های عملی و عملکرد دستیاران در سال‌های رزیدنتی پرداختیم. تمامی موارد فوق در قالب پرسشنامه‌ای کامل و جامع طراحی شد. این پرسشنامه از جانب انجمن علمی ارتوپدی ایران، توسط سایت فرم‌افزار به صورت لینک برای رؤسای بخش‌های این مراکز ارسال و پاسخ‌ها بررسی شد. ارتباط امکانات و تجهیزات با میزان قبولی در امتحان بورد تخصصی ارتوپدی در این پرسشنامه سنجیده شد.
یافته‌ها: در بین مراکز بررسی شده تنها 20 درصد به طور مشخص معیارهای کوریکولوم آموزشی ایران را در تمام زمینه‌های منابع انسانی، آموزشی و پژوهشی کامل رعایت کرده بودند.
نتیجه‌گیری: مراکز آموزشی ارتوپدی ایران باید در فواصل منظم روش‌های نوین آموزشی مراکز معتبر جهانی و کوریکولوم کشوری را بررسی کنند. همچنین سیستم‌های نظارتی نیز باید به طور مستمر بر روند آموزش دستیاران تخصصی ارتوپدی نظارت کنند تا استاندارد‌سازی و یکسان‌سازی خدمات، تجهیزات و برنامه آموزشی بخش‌های داخل کشور به نحو مطلوب انجام شود.
 

پا و مچ پا

تعویض مفصل ران در شکستگی گردن استخوان فمور در بیماران با نارسایی کلیوی

دوره 19، شماره 1، زمستان 1399، صفحه 36-40

https://doi.org/10.22034/ijos.2021.264472.0

سید علیرضا امین جواهری، سید حسین شفیعی، محمد علی قاسمی، علیرضا محرمی، میر منصور موذن جمشیدی، سید محمد جواد مرتضوی

چکیده پیش زمینیه: ریسک شکستگی گردن فمور در بیمارانی که تحت دیالیز قرار می‌گیرند افزایش پیدا می‌کند. هدف این مطالعه توضیح تجربیات ما درباره درمان این شکستگی‌ها در این بیماران می‌باشد.
مواد و روش‌ها: در یک مطالعه گذشته‌نگر، 16 مورد شکستگی با جابجایی گردن فمور در 12 بیمار همودیالیزی بین سال‌های 1389 الی 1394 بررسی شدند. تمام بیماران تحت تعویض مفصل هیپ با اپروچ قدامی قرار گرفتند (3 مورد غیر سیمانی و 9 مورد سیمانی). هیچ درنی بعد از جراحی استفاده نشد و کلیه بیماران یک ماه، 3 ماه، 6 ماه، یک سال و سپس سالانه تحت پیگیری قرار گرفتند.
یافته‌ها: کلیه بیماران از نتایج تعویض مفصل هیپ رضایت داشتند. در زمان آخرین پیگیری متوسط 22 ماه تمامی هیپ ها در 12 بیمار همودیالیزی خوب بودند همراه با میانگین امتیاز هریس هیپ 90 (82-100). از بیمارانی که پروتز غیر سیمانی دریافت کرده بودند، یک بیمار شل شدگی قسمت فمورال پروتز سمت راست را یک سال بعد از جراحی داشت و سپس سمت چپ را، که تحت جراحی ریویژن با پروتز سیمانی قرار گرفتند. عوارضی همچون، یک مورد شکستگی تروکانتر بزرگ، یک مو.رد شکستگی دیستال فمور حین جراحی، یک مورد هماتوم بعد از جراحی و یک مورد عفونت محل جراحی وجود داشت.
نتیجه‌گیری: در این بررسی گذشته‌نگر درصد نسبی بالای عوارض تعویض مفصل ران را در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی که دچار شکستگی گردن ران شده‌اند را نشان می‌دهد. استفاده از پروتز سیمانی ارجح است و برای جلوگیری از شکستگی در چنین استخوان پوک دقت ویژه‌ای را می‌طلبد.

چگونه از ناپایداری لگن در پی عمل جراحی تعویض کامل مفصل هیپ جلوگیری کنیم؟ (مقاله مروری)

دوره 18، شماره 4، پاییز 1399، صفحه 164-170

https://doi.org/10.22034/ijos.2020.121426

میر منصور موذن جمشیدی، علیرضا محرمی، سید محمد جواد مرتضوی

چکیده چکیده
تعویض کامل مفصل هیپ یک روش جراحی پیشرفته به منظور کاهش رنج بیماران با درد لگن به دلیل تغییرات تخریبی مفصل است. تعویض کامل مفصل هیپ روشی با کمترین میزان عوارض پس از عمل نظیر ناپایداری لگن است. ناپایداری لگن به دنبال تعویض کامل مفصل هیپ دومین علت عمل مجدد مفصل به دنبال جراحی قبلی است. جابجایی محل پروتز، گیرافتادگی، کاهش کشش بافت نرم پیرامون مفصل و پوشش پلی‌اتیلن از علت‌های جراحی مجدد است. در این مقاله بر آنیم تا علت‌های معمول در ناپایداری لگن را که به دنبال تعویض کامل مفصل هیپ روی می‌دهد در فازهای متعدد بررسی کنیم. همچنین، روش‌های پیشنهادی جهت جلوگیری از ناپایداری لگن به دنبال تعویض کامل هیپ را توصیه می‌کنیم.