مجله جراحی استخوان و مفاصل ایران

چکیده پیش‌زمینه: تعویض مفصل زانو بک درمان استاندارد برای زانوهای مبتلا به ساییدگی است و اندازه‎گیری زاویه چرخش ناحیه دیستال فمور یکی از مهم‎ترین مباحث می‌باشد. در روش‎های متداول، این زاویه به‎صورت دوبعدی و با تصاویر سی‌تی‌ اسکن اندازه‎گیری می‌شود که البته با خطا همراه است. هدف از این تحقیق، بررسی نحوه اندازه‎گیری این زاویه به‎صورت سه‎بعدی بود. مواد و روش‎ها: با استفاده از تصاویر سی‌تی‌اسکن، مدل­ سه بعدی فمور ۴۰ بیمار با نرم‎افزارهای مهندسی استخراج گردید. با قرار دادن نشانه‎ها، زاویه چرخش ناحیه انتهایی، با استفاده از محورهای برآمدگی پشتی، آناتومیک بین اپی‌کوندیل‌ها، جراحی بین اپی‌کوندیل‌ها و خط وایت ساید در دو نمای عمود بر محور آناتومی و مکانیکی محاسبه شد. یافته‎ها: در حالت نمای مشاهده عمود بر محور مکانیکی، میانگین زاویه بین خط برآمدگی پشتی با خط وایت ساید،  محور جراحی بین اپی کوندیل‎ها و محور آناتومیک بین اپی‌کوندیل‎ها به ترتیب برابر با ۳/۴۱ ، ۱/۳۱- و ۵/۵۳ ؛ و در حالت نمای مشاهده عمود بر محور آناتومی، به ترتیب ۰/۷۴- ، ۱/۲۶- و ۵/۶۷ درجه بود. نمودار بلند ـ آلتمن نشان داد، جز در محورهای بین اپی‌کوندیل‌ها و جراحی بین اپی‌کوندیل‌ها، رابطه‌ای بین سایر زوایا وجود ندارد. نتیجه‎گیری: محورهای برآمدگی پشتی، آناتومیک بین اپی‌کوندیل‌ها، جراحی بین اپی‌کوندیل‌ها، تحت تأثیر نمای اندازه‎گیری نمی‎باشند، اما اختلاف حدود ۴ درجه‎ نشان می‌دهد اندازه‎گیری‎هایی که بر مبنای محور خط وایت ساید انجام می‎گیرد، تحت تأثیر نحوه قرارگیری اندام می‎باشد. عدم ارتباط این خطوط نشان می‎دهد که باید محورهای دیگر و بیشتری برای بهبود عمل جراحی استفاده شود.

چکیده پیش‎زمینه: در روش‎های معمول اندازه‎گیری آنته ورژن به‎صورت دوبعدی، از اسلایس‎های سی‎تی‌اسکن و در روش سه‎بعدی از مدل استخراج شده استخوان از میان تصاویر سی‎تی‎اسکن استفاده می‎شود. هدف از انجام این مطالعه مقایسه اندازه‎گیری آنته ورژن گردن فمور به روش دوبعدی و سه بعدی بود.مواد و روش‎ها: در این مطالعه گذشته‌نگر، در ۴۰ بیمار (۶ مرد، ۳۴ زن) مراجعه کننده به یک مرکز درمانی تهران، آنته ورژن فمور به روش دو بعدی و سه بعدی با استفاده از سی‎تی‎اسکن ارزیابی گردید. نقاط مرجع برای اندازه‎گیری این زاویه در هردو روش شامل مرکز سر فمور، مرکز گردن فمور، و برآمدگی پشتی دو کوندیل فمور بود. در روش سه‎بعدی صفحه‎ای عمود بر محور آناتومی فمور به‎عنوان نمای ارزیابی تعریف شد.یافته‎ها: میانگین آنته ورژن با روش دوبعدی ۹/۸ و در روش سه بعدی ۱۶/۱۱محاسبه گردید. نمودار «بلاند- آلتمن» نیز بین دو روش دو و سه بعدی اختلاف معنی‌دار نشان داد.نتیجه‎گیری: اختلاف بین دو روش دو و سه بعدی می‎تواند با انتخاب اسلایس‎ها، نحوه قرارگیری بیمار بر روی تخت و یا تأثیر بدشکلی در روش دوبعدی وابسته باشد. در روش سه‎بعدی با تعیین صحیح تر علایم و زاویه دید فمور، خطاهای اندازه‎گیری کاهش می‎یابد. باتوجه به عدم وجود روش قطعی، لازم است بازبینی و مطالعات بیشتر در مورد نحوه اندازه‎گیری این زاویه صورت پذیرد.

چکیده پیش‌زمینه: پرتونگاری دو بعدی، دقت کافی در بررسی انحرافات اندام تحتانی را ندارد و می­تواند منجر به اشتباه در تفسیر دفورمیتی اندام  گردد. هدف از این مطالعه تبیین روشی برای تحلیل سه بعدی دفورمیتی اندام و شبیه‌سازی عمل جراحی اصلاحی در فضای مجازی، و تولید گاید مخصوص جهت اصلاح مورد نظر بود.مواد و روش‎ها: در این مطالعه توصیفی، ۱۰ اندام با دفورمیتی­ در ناحیه زانو انتخاب شدند و پرتونگاری ایستاده و سی‌تی‌اسکن اندام تحتانی در اختیار گروه مهندسی قرار گرفت. سی‌تی‌اسکن بیمار با استفاده از تصاویر پرتونگاری ایستاده به مدل سه بعدی در حالت تحمل وزن تبدیل شد. زوایا و شاخص­های مورد نیاز، با نرم‌افزار اندازه‌گیری شد و پس از تعیین دفورمیتی، اصلاح در محیط رایانه‌ای انجام شد که مبنای طراحی گاید قرار گرفت. در نهایت گاید طراحی شده با روش پرینت سه بعدی ساخته و در اختیار جراح قرار گرفت.یافته‎ها: در ۶ مورد دفورمیتی در صفحه فرونتال، یک مورد صفحات فرونتال و ساژیتال، یک مورد در هر سه صفحه، و دو مورد در صفحات فرونتال و عرضی تشخیص داده شد. در همه موارد دفورمیتی استخوانی اصلاح گردید. اگرچه بررسی دقیق در صفحه آگزیال نیاز به سی‌تی‌اسکن بعد از عمل داشت، اما فقط از طریق بالینی ارزیابی گردید.نتیجه‎گیری: ترمیم سه بعدی انحرافات محوری استخوان‌های اطراف زانو به کمک رایانه و تولید گاید مخصوص بیمار، علاوه بر حصول نتایج یکسان توسط جراحان متفاوت، نتیجه عمل استئوتومی را نیز به حداکثر مطلوب می‌رساند.